یادداشت / مریم رهسپار

مشارکت اجتماعی محصول اعتماد اجتماعی

مشارکت اجتماعی محصول اعتماد اجتماعی

اقتصاد پنهان- اعتماد اجتماعی مهمترین شاخصه شکل گیری ارتباط موثر و تعامل گروهی به شمار می آید و جوامعی که پایبندی دینی و یا اخلاقی بالاتری دارند از اعتماد اجتماعی بالاتری برخوردارند.

سه شنبه، ۲۳ مهر ۱۳۹۸0 کامنتچاپ مطلب

به گزارش اقتصاد پنهان، ایرانیان همواره مردمی مشارکت جو و برون گرا بودند که از دیرباز برای به‌زیستی جامعه (Well – Being) در قالب سنت حسنه وقف، نذر و غیره حضوری فعال و چشمگیر داشتند. این نوع از مشارکت مردمی، برگرفته از رفتار و ارزش‌های انسانی با تکیه بر اعتماد اجتماعی است. اعتماد اجتماعی رابطه مستقیم با رشد اخلاقی (Progressus morales) افراد جامعه دارد. بدین معنا که جوامعی که پایبندی دینی و یا اخلاقی بالاتری دارند از اعتماد اجتماعی بالاتری برخوردارند. در همه جوامع مذهب بعنوان منبعی موثر برای تبیین قواعد و هنجارهای مورد نیاز برای شکل گیری مشارکت های مردمی قلمداد می شود.
اعتماد اجتماعی مهمترین شاخصه شکل‌گیری ارتباط موثر و تعامل گروهی به شمار می آید. اعتماد اجتماعی موجب ارتقاء سطح روابط و مناسبات فرهنگی از یک سو و از سوی دیگر در عرصه اجتماعی موجب افزایش مشارکت همه جانبه مردم در طرح ها و برنامه‌های حاکمیتی خواهد شد. عدم وجود اعتماد اجتماعی مانع شکل‌گیری تعامل دوسویه بین مردم و دولت ها و مشارکت فعالانه در عرصه های اجتماعی شده است و همین نکته، در گذر زمان موجب نوعی تفکیک بین حوزه رسمی (دولتی) و غیر رسمی (اجتماعی) شده است. به نحوی که مردم، حوزه نخست را به حکومت ها واگذار کردند و همکاری های خود را در حد الزامات و انجام تعهدات حداقلی رسانده و مابه ازای آن به صورت گسترده در حوزه های غیر رسمی که شامل طیف وسیعی از حیطه های خانوادگی، محلی، قومی، مذهبی و حمایتی است بصورت تشکل‌های اجتماعی و مشارکت‌های مردمی، فعال ترند. فعالیت های مشارکتی بنیان پیدایش شکل‌های مختلف حیات اجتماعی بوده که در قالب کنش‌های پیوند دهنده ای همچون: همبستگی، ائتلاف، اتحاد، همیاری و همکاری نمود می‌یابد، اما این کنشهای اجتماعی هنگامی اثرات کاهنده بر پدیده هایی چون نابرابری، محرومیت و انفعال اجتماعی برجای می‌گذارد و موجب توسعه مشارکت و شکل‌گیری اعتماد عمومی در سطح ملی می‌شود، که مردم شاهد بی‌عدالتی‌های گسترده در جامعه نباشند و بسترهایی فراهم شود که مردم احساس کنند عدالت برقرار می شود و قانون برای همه یکسان است. لذا بنظر می رسد عدم شکل گیری مشارکت در عرصه‌های اجتماعی رسمی ماحصل عدم وجود اعتماد اجتماعی است که رابطه مستقیم و متقابلی با میزان اعتماد میان مردم و دولت ها دارد.
باور به اینکه درصورت قرارگیری در بدترین شرایط، بهترین اتفاقات رقم خواهد خورد را می‌توان با ایجاد مکان‌ها و موقعیت هایی که در آن اعتماد ایجاد و مشارکت های مردمی توسعه می یابد، افزایش داد. یکی از راهکارهای افزایش اعتماد اجتماعی ایجاد گروه ها یا مجموعه های واسط میان مردم و دولت باشد که سازمان های مردم نهاد، اصناف و ... به راحتی می توانند این نقش را بعهده بگیرند. چرا که این گروه ها هستند که با فعالیت های خود در بحران ها و شرایط سخت ، تعهدات و پیوندهای اجتماعی را میان مردم برقرار می سازند و موجب رضایت‌مندی و آسوده خاطری آنان را فراهم آورند. رضایت مردم موجب رضایت وخوشنودی آنها از  نظام و دولت می گردد و ضمن ارتقاء اعتماد اجتماعی، محرکی برای افزایش شکل گیری مشارکت های مردمی می شوند. این مجموعه ها در ارتباط با مردم مشروعیت کسب می کنند، مشروعیتی که توجیه کننده فعالیت های آن هاست و به همین علت است که یکی از مشکلات جوامع امروز را بحران مشروعیت می دانند. بحرانی که ناشی از عدم اعتماد اجتماعی است. بنابراین یکی دیگر از راه های افزایش اعتماد اجتماعی و شکل گیری مشارکت مردمی در سطح جامعه، سوق دادن مردم از طریق انجمن ها یا سمن‌های واسط به سمت ارزش ها و هنجارهای دینی بعنوان سرمایه های اجتماعی است.

اشتراک گذاری:
لینک کوتاه:

epe.ir/News/20356