دخالت گسترده صنایع بین المللی دخانیات در قاچاق

اقتصاد پنهان- ۱۱.۶ درصد از حجم تجارت سیگار در عرصه بین المللی بصورت غیرقانونی انجام میپذیرد. این میزان چیزی معادل ۶۷۵ میلیارد نخ سیگار ارزیابی شده و همچنین برآورد شده است که این حجم از تجارت غیرقانونی باعث از دست رفتن تقریباً ۴۰.۵ میلیارد دلار از درآمد دولتها در سطح جهان شده است.

به گزارش اقتصاد پنهان، سازمان بهداشت جهانی ماه گذشته گزارش جدید خود با عنوان «تجارت غیرقانونی محصولات دخانی»[1] را منتشر کرد.

این گزارش همزمان به نقش صنایع بین المللی دخانیات در قاچاق محصولات دخانی و نیز وضعیت قاچاق این محصولات در انگلستان میپردازد. 

در این گزارش که به مناسبت روز جهانی بدون دخانیات منتشر شد، یکی از نهادهای مردم نهاد درزمینه مقابله با مصرف سیگار به نام گروه «اقدام درمورد دخانیات و سلامتی» (اَش)[2]بیان میدارد که برخی از کمپانیهای دخانیات بیش از ظرفیت بازارهای مختلف به آنها سیگار و محصولات دخانی تزریق و صادر میکنند و همچنین بطور گسترده در قاچاق سیگار دخیل میباشند تا هم اقدامات مقابله با مصرف سیگار را بی اثر نمایند و در عین حال با افزایش مالیات سیگار مقابله کرده باشند.

سازمان ملل متحد نیز در این زمینه ادعا مینماید که صنایع دخانی بصورت آشکار و پنهان به حمایت از تجارت غیرقانونی این محصولات میپردازند و اینکه تلاش دارند با متقاعد کردن دولتها نسبت به این مسئله که اقداماتی ازقبیل هشدارهای سلامت و افزایش مالیاتها به تجارت غیرقانونی این محصولات کمک مینماید، اعمال کنترلها و امکان افزایش مالیات را به بن بست برسانند.

این گزارش براساس آمارهای ارائه شده ازطرف «کمپین کودکان رها از دخانیات»[3]بیان میدارد که تقریباً 11.6 درصد از حجم تجارت سیگار در عرصه بین المللی بصورت غیرقانونی انجام میپذیرد. این میزان چیزی معادل 675 میلیارد نخ سیگار ارزیابی شده و همچنین برآورد شده است که این حجم از تجارت غیرقانونی باعث از دست رفتن تقریباً 40.5 میلیارد دلار از درآمد دولتها در سطح جهان گردیده است.

این گزارش همچنین با استناد به نتایج برخی از مطالعات انجام شده بیان میدارد که میزان مصرف غیرقانونی محصولات دخانی در کشورهای با درآمد پایین و همچنین قیمتهای قانونی پایین تر، بیشتر از کشورهای با درآمد متوسط و بالاست. در جدول ذیل میتوان رابطه میان قیمتهای قانونی و میانگین مصرف غیرقانونی محصولات دخانی را مشاهده نمود.

ردیف

گروههای درآمدی بانک جهانی

میانگین قیمت قانونی (دلار)

میانگین مصرف غیرقانونی (درصد)

1

کشورهای با درآمد پایین

1.13

16.8

2

کشورهای با درآمد متوسط

1.89

11.8

3

کشورهای با درآمد بالا

4.91

9.8

 

این گزارش همچنین در رابطه با وضعیت قاچاق سیگار در انگلستان بیان میدارد که در سال 2000 تقریباً 21 درصد از حجم سیگارهای موجود در این کشور قاچاق بوده است. این میزان در سال 2013 و 2014 به 10 درصد کاهش داشته است. انگلستان در میان سایر کشورها از بیشترین مالیات بر محصولات دخانی برخوردار میباشد. البته این مسئله را نیز باید یادآور شد که افزایش مالیات و به تبع آن قیمتها، درغیاب سایر سازوکارها مقابله ای، میتواند باعث افزایش تجارت غیرقانونی محصولات دخانی گردد.

 



[1]Illegal Trade of Tobacco Products

[2]Action on Smoking and Health (ASH)

[3]Campaign for Tobacco-Free Kids