کمیسیون استان مرکزی در یک نگاه

کمیسیون استان مرکزی در یک نگاه

کمیسیون برنامه‌ریزی، هماهنگی و نظارت بر مبارزه با قاچاق کالا و ارز استان مرکزی

شنبه، ۲۷ بهمن ۱۳۹۷0 کامنتچاپ مطلب

به‌موجب تبصره ماده 3 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز در تمام استان‌های سراسر کشور کمیسیونی زیر نظر ستاد تحت عنوان برنامه‌ریزی، هماهنگی و نظارت بر مبارزه با قاچاق کالا و ارز تشکیل می‌شود.
کمیسیون‌های برنامه‌ریزی، هماهنگی و نظارت بر مبارزه با قاچاق کالا و ارز استان‌های سراسر کشور بر اساس شاخص‌هایی نظیر موقعیت جغرافیایی استان، جمعیت، تعداد شهرستان‌ها، میزان آلودگی به قاچاق، نوع کالاهای قاچاق، محل دپو یا توزیع یا مصرف و یا ترانزیت کالاهای قاچاق، تعداد ایست و بازرسی‌ها، پاسگاه‌ها و گلوگاه‌ها، محورهای مواصلاتی و ترانزیتی استان، ظرفیت‌های اقتصادی استان، میزان فعالیت‌های اقتصادی، وضعیت اشتغال و... در سه سطح طبقه‌بندی شده‌اند.
بر اساس شاخص‌های مذکور استان مرکزی در ردیف استان‌های سطح 2 قرار گرفته است.

مسؤولان کمیسیون استان
استاندار و رییس کمیسیون: سیدعلی آقازاده
سرپرست معاونت سیاسی، امنیتی و اجتماعی و جانشین رییس: سعید فرخی
دبیر کمیسیون: مجید طاعتی


وضعیت جغرافیائی استان
استان مرکزی بین 33درجه و 30 دقیقه تا 35 درجه و 35 دقیقه عرض شمالی و 48 درجه و57 دقیقه تا 51 درجه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد . مساحت استان 29405 کیلومتر مربع است که حدود 1.8 درصد از مساحت کشور است.

 

کشورهای هم مرز و استان های همجوار
این استان به مرکزیت شهر اراک در فاصله 270 کیلومتری پایتخت واقع و از شمال به استان های تهران و قزوین ، از جنوب به استان اصفهان، از شرق به استان های قم و اصفهان و از غرب به استان همدان محدود می‌شود.

 

جمعیت استان و تفکیک شهرستان‌ها
بر اساس نتایج سرشماری نفوس و مسکن در سال 1395 استان مرکزی دارای 1.429.475 نفر جعیت بوده است که تفکیک شهرستانی آن به شرح جدول زیر است.

ردیفنام شهرستانتعداد جمعیت ( نفر)
1 اراک 591756
2 ساوه 283538
3 زرندیه 63907
4 دلیجان 51621
5 محلات 55342
6 خمین 105017
7 شازند 117571
8 خنداب 54018
9 کمیجان 36441
10 فراهان 28994
11 تفرش 24913
12 آشتیان 16357
 

 

تقسیمات استان طبق آخرین تقسیمات کشوری
بر اساس آخرین تقسیمات کشوری ، استان مرکزی به 12 شهرستان ( اراک، ساوه ، زرندیه ، دلیجان ، محلات، خمین، شازند ، خنداب، کمیجان، فراهان، آشتیان، تفرش ) تقسیم می شود.

ظرفیت‌های اقتصادی استان در صنعت، معدن، کشاورزی، دامپروری، بنگاه‌های اقتصادی و تعاونی
استان مرکزی یکی از قطب های مهم اقتصادی و تولیدی کشور میباشد. استان با سرانه تولید ناخالص داخلی، معادل 147 میلیون ریال در جایگاه هفتم کشور قرار دارد. سهم بخش صنعت و معدن از تولید ناخالص داخلی 36 درصد، بخش کشاورزی بیش از 13 درصد و بخش خدمات نیز حدود 51 درصد میباشد. نرخ مشارکت اقتصادی در استان 35.7 درصد و نرخ بیکاری نیز حدود 7 درصد میباشد.

 برخی از بزرگترین و مهمترین واحدهای تولیدی کشور از جمله پالایشگاه نفت امام خمینی (ره)، پتروشیمی شازند، کارخانجات سیمان و دیگر نام های معتبر در صنعت کشور در این استان مستقر هستند و در حال حاضر به واسطه وجود بیش از 2900 واحد صنعتی، استان از منظر شاخص توسعه یافتگی صنعتی در جایگاه چهارم کشور قرار دارد.

صنایع فلزی، ماشین سازی و ساخت تجهیزات، موادو محصولات شیمیایی، برق و الکترونیک، تجهیزات پالایشگاهی، نیروگاهی و نفت و گاز ، خودرو و نیرو محرکه، و صنایع کانی غیرفلزی مهمترین گرایشات و زمینه‌های فعالیت واحدهای صنعتی استان را شامل می­‌شوند. 

استان درخصوص تولید برخی از محصولات صنعتی از جمله انواع شمش وبیلت آلومنیوم ، انواع شیشه و محصولات شیشه ای، عایق رطوبتی، الیاف مصنوعی، انواع لوله، پروفیل و مقاطع صنعتی فولادی و آلومنیومی، محصولات پتروشیمی، سیمان، سنگ‌های ساختمانی فرآوری شده، ماشین آلات راه‌سازی و کشاورزی و انواع واگن و لوکوموتیو دارای جایگاه ویژه‌ای در کشور است.

وجود شهرصنعتی بزرگ کاوه، 21 شهرک صنعتی دولتی و خصوصی، 16 ناحیه صنعتی و 9 قطب صنعتی برخوردار از امکانات زیرساختی، در کنار مناطق ویژه اقتصادی ساوه و زرندیه و همچنین گمرکات اراک ساوه و زرندیه، موجب گردیده تا استان از نظر تأمین زیرساخت­‌های مورد نیاز جهت استقرار و شکل گیری صنعت از موقعیت ممتازی در کشور برخوردار گردد.   

میزان صادرات غیرنفتی استان طی برنامه پنجم توسعه حدود 5 میلیارد دلار میباشد که از این مقدار بیش از90 درصد به صادرات محصولات صنعتی اختصاص دارد. مقصد صادرات صورت گرفته از استان بیش از 48 کشور است که از مهمترین آنها می­توان به ترکیه، عراق، افغانستان، ترکمنستان، پاکستان، امارات متحده عربی، سوریه، بلژیک، ایتالیا و ... اشاره نمود.

مهمترین کالاهای صادراتی استان شامل فرآورده های پتروشیمی، شمش آلومینیوم، شیشه ومصنوعات مرتبط، مواد شوینده، انواع لوله و پروفیل، الیاف مصنوعی، انواع روغنهای صنعتی، پسته ،گل و ماهیان زینتی و خدمات فنی و مهندسی می باشند.

وجود فرصتها و مزیتهای فراوان سرمایه گذاری موجب گردیده تا استان مرکزی به یکی از موفق ترین استانها در زمینه جذب سرمایه گذاری خارجی تبدیل گردد. درحال حاضر ارزش مجوزهای سرمایه گذاری خارجی صادرشده در استان بیش از 616 میلیون دلار میباشد که از این رقم بیش از 175 میلیون دلار در قالب 15 کارخانه بزرگ صنعتی جذب گردیده است. 

کشاورزی یکی از مهمترین و توانمندترین بخشهای اقتصادی استان است که نقش به سزایی در تأمین نیازها و امنیت غذایی مردم استان و کشور دارد. کل اراضی قابل کشت استان بیش از 855 هزار هکتار است که درحال حاضر حدود 670 هزار هکتار آن مورد بهره برداری قرار می­گیرد. میزان تولیدات بخش بیش از 8/2 میلیون تن در سال، شامل 9/1 میلیون تن محصولات زراعی، حدود 480 هزارتن محصولات باغی و 470 هزارتن محصولات دامی است. استان با تولید حدود 53 هزارتن گوشت قرمز، 54 هزارتن گوشت سفید و 324 هزارتن شیر و 348 هزارتن تخم مرغ علاوه بر تأمین نیاز استان، به ترتیب رتبه پنجم، دهم، دوازدهم و هشتم را در کشور دارا است.    

استان در زمینه تولید محصولات صادراتی بخش کشاورزی از پتانسیل بسیار خوبی برخوردار است، به طوری که در زمینه گل و گیاه با تولید سالیانه 260 میلیون گل شاخه بریده رتبه سوم و 20 میلیون گلدان گل آپارتمانی رتبه سوم، در انار با تولید 150 هزار تن محصول در سال رتبه دوم، در پسته با تولید 8000 تن رتبه ششم و در کشمش با تولید 8600 تن رتبه نهم کشور را داراست. 

 

وضعیت معیشتی مردم استان
طبق آخرین سرشماری انجام شده در سال 95 وضعیت جمعیت 10 ساله و بیشتر استان به تفکیک وضع فعالیت به شرح جدول زیر است:

ردیفوضع فعالیتجمعیت
1 جمعیت فعال بیکار 8291
شاغل 102656
جمع 110947
2 جمعیت غیرفعال دارای درآمد بدون کار 12152
خانه دار 105455
محصل 34988
سایر 19193
جمع 171788
3 اظهار نشده 295
جمع 283030
 

نیروی کار شاغل در بخش‌های مختلف
از مجموع شاغلین در بخش های عمده اقتصادی استان مرکزی بخش کشاورزی با 16.5% درصد ، بخش صنعت با 41.3% درصد و بخش خدمات با 42.2% درصد بیشترین درصد شاغلین را در گروه‌های عمده فعالیت اقتصادی به خود اختصاص داده است.

ایست و بازرسی‌ها
در استان مرکزی 2 ایستگاه ایست و بازرسی دائمی و یک ایستگاه مقطعی وجود دارد:

ردیفنام ایستگاهمصوب یا غیر مصوبفاصله تا مرکز استانفاصله تا مرکز شهرستان
1 ایستگاه ایست وبازرسی توره مصوب 65 کیلومتر 16 کیلومتر
2 ایستگاه ایست وبازرسی دلیجان مصوب 145 کیلومتر 5 کیلومتر
3 ایستگاه ایست وبازرسی نوبران غیر مصوب 200 کیلومتر 45 کیلومتر
 

گمرکات

گمرک اراک از سال 1356 بعنوان یک گمرک اختصاصی جهت واردات پنج شرکت بزرگ دولتی شروع بکار نمود و طی این سال‌ها با پیشرفت قابل ملاحظه‌ای روبرو بوده است به نحوی که در حال حاضر گمرکات استان مرکزی در رویه‌های مختلف گمرکی از جمله صادرات، واردات، ترانزیت، امانات پستی و مسافری خدمات ارائه می‌دهند که عبارتند از:
• گمرک اراک
• گمرک منطقه ویژه اقتصادی کاوه – ساوه
• گمرک اختصاصی نفت – ساوه
• گمرک منطقه ویژه اقتصادی زرندیه ( ایرانیان )
• گمرک امانات پستی اراک
• فرودگاه اراک

 

اقتصاد پنهان در استان

وضعیت مبارزه با قاچاق: با توجه به موقعیت جغرافیایی استان مرکزی، جایگاه آن به عنوان یکی از قطب های صنعتی کشور و  قرار داشتن در مسیر اصلی ترانزیت کالای قاچاق همواره مورد توجه قاچاقچیان بوده و است.
آمار کشفیات فرماندهی انتظامی استان نشان می دهد، اکثر محموله‌های قاچاق از استان های غربی و جنوب کشور بارگیری و به پایتخت حمل و از آنجا به سایر نقاط کشور توزیع می‌شود.
بررسی درصد فراوانی کشفیات انواع کالاهای قاچاق نشان می‌دهد در سال‌های اخیر به ترتیب بیشترین کشفیات مربوط به لوازم آشپزخانه، مواد محترقه، برنج، کالای دخانی، اسباب بازی، فرآورده‌های نفتی، پوشاک، لوازم جانبی رایانه، اقلام آرایشی و بهداشتی و باتری بوده است.

نقاط ضعف و قوت: بنگاه‌های متوسط در صنایع استان مرکزی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار هستند. انتظار بر این است که بخش صنعت استان با توجه به حجم سرمایه‌گذاری‌ها و وجود صنایع بزرگ و پتانسیل‌های خاص، عملکرد بسیار بهتری در ارائه کالاهای متنوع و اقدام به نوآوری‌های مفید داشته باشد و بتواند علاوه بر بازارهای داخلی، در بازارهای بین‌المللی نیز برای خود سهم درخور توجهی کسب کند؛ بااین‌حال نمی‌توان عملکرد صنایع استان را در این زمینه‌ها مطلوب ارزیابی کرد. یکی از دلایل مهمِ این امر، ضعف و آسیب‌پذیری صنایع متوسط استان است که بایستی پل ارتباطی قوی‌ای بین صنایع کوچک و صنایع بزرگ استان فراهم کنند. ازاین‌رو بنگاه‌های صنعتی در این بازه، نیاز به حمایت بیشتری دارند، ولی یکی از مهم‌ترین معضلات این بنگاه‌ها واردات (قانونی و غیرقانونی) کالاهای مشابه و سلب قدرت رقابت از این بنگاه‌ها در کوتاه‌مدت است. فارغ از بحث واردات بی‌رویه‌ای که تحت عنوان قانونی وارد کشور شده و منجر به تضعیف صنایع می‌شود، بحث قاچاق کالا نیز در این زمینه مزید بر علت شده است.
از طرفی دیگر ورود کالای قاچاق از مجاری مختلف منجر به اشباع بازار شده و صنایع کوچک موجود در بازار که به خاطر مزیت تنوع کالایشان فعالیت می‌کنند از بازار خارج می‌شوند و پل‌های ارتباطی میان بنگاه‌های فعال در صنایع استان از بین رفته و فاصله بین صنایع افزایش می‌یابد، این امر در بلندمدت منجر به خروج بنگاه‌های کوچک و متوسط از بازار شده و تنها تعدادی از بنگاه‌های بزرگ در بازار باقی می‌مانند که بیشتر آن‌ها ماهیتِ حمایتی از طرف دولت دارند که نمی‌تواند در بلندمدت برای رشد و توسعه اقتصادی مفید باشد.

چالش‌ها و فرصت‌ها: استان مرکزی با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص و قرار داشتن در راه‌های مواصلاتی شمال - جنوب و غرب - شرق کشور همواره از نظر ارتباطی یکی مهم‌ترین مناطق کشور بوده است. این امر در نگاه اول فرصت بسیار خوبی را برای اقتصاد استان فراهم می‌کند ولی این فرصت تهدیدهای بالقوه زیادی نیز به همراه خواهد داشت. یکی از تهدیدهایی که به‌صورت بالفعل درآمده و اقتصاد استان را تحت تأثیر قرار می‌دهد بحث عبور کالاهای قاچاق از محورهای مواصلاتی استان است. ازآنجاکه استان مرکزی یک استان مرزی نیست در این زمینه به‌صورت شدیدی وابسته به عملکرد استان‌های مرزی در ورود کالاهای قاچاق به کشور است. بااین‌حال آمار کشفیات استان نشان می‌دهد که محموله‌های زیادی از استان‌های غربی و جنوبی کشور به‌منظور انتقال به سایر استان‌ها از جمله تهران، وارد استان مرکزی می‌شوند. بر اساس نظر کارشناسان اغلب کالاهای قاچاق نه با هدف مصرف داخلی استان بلکه به‌منظور انتقال به سایر استان‌ها وارد استان مرکزی می‌شوند. البته ناگفته نماند که ورود کالاهای قاچاق به یک منطقه حتی اگر تنها هدف گذر داشته باشند به‌مرور زمان در سطح عرضه بازار رسوخ کرده و منجر به صدمه زدن به فعالیت‌های اقتصادی که تنها بازارهای داخلی استان را مدنظر دارند می‌شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ورود کالای قاچاق به استان مرکزی هر دو جنبه بازارهای داخلی و پتانسیل تسخیر بازارهای خارج از استان را تحت تأثیر قرار داده است.

 

دستگاه های عضو کمیسیون استان

ردیفنام دستگاهتلفن تماسنمابر
1 دادگستری کل استان33125001-433125102
2 اداره کل اطلاعات استان33811801-233811111
3 معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان3341890533120013
4 اداره کل بازرسی استان32272771-332272770
5 اداره کل تعزیرات حکومتی استان331370263313502
6 اداره کل صدا و سیمای استان3343216734130625
7 فرماندهی انتظامی استان3368666633676666
8 اداره کل استاندارد استان3367424933674249
9 اداره کل گمرکات استان3413010034130099
10 اداره کل راه و شهرسازی استان3313456333138039
11 اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان3313006033140238
12 اداره کل جهاد کشاورزی استان3313631133133393
13 اداره کل نمایندگی ستاد اجرایی فرمان حضرت امام خمینی(ره) 33154961-232210727
14 مدیریت جمع آوری و فروش اموال تملیکی استان3312783033127826
15 شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی منطقه استان3366886833668894
16 دانشگاه علوم پزشکی اراک33136055-833134766
17 سازمان صنعت، معدن و تجارت استان33664146-533663434
18 اتاق بازرگانی و صنایع و معادن استان3325254933280706
 

ارتباط با کمیسیون
نشانی: اراک، بلوار فاطمیه، استانداری مرکزی
تلفن تماس: 33442333   086
نمابر: 33688323  086
پست الکترونیک: markazi@epe.ir
 شماره پیامک: 10009656086
موقعیت مکانی

پیوند برای اشتراک‌گذاری
https://goo.gl/maps/a3xcS5t7Jar

اشتراک گذاری:
لینک کوتاه:

epe.ir/News/18767