قاچاق سازمان یافته پوشاک به ایران

رییس مجمع واردات می‌گوید: قاچاق پوشاک کاملا سازمان‌یافته است و از جابه‌جایی محموله‌های عظیم پوشاک قاچاق تا انتقال پول‌های رد و بدل شده این بازار در سیستم بانکی را در بر می‌‌گیرد.

مقدمه
قاچاق پوشاک به مثابه شمشیری دو لبه است که می‌تواند هم نظم و امنیت اقتصادی کشور را مورد تهدید قرار داده و هم با تغییراتی که در سبک پوشش و نهایتا سبک زندگی جوامع به خصوص جوامعی که از جمعیت جوان بالایی برخوردار می‌باشند، صورت می‌دهد، امنیت فرهنگی و هویتی آن جامعه را به مخاطره بیاندازد. سودآوری بسیار بالای قاچاق پوشاک و فرصت‌ها و پتانسیل‌های موجود در بازار پوشاک ایران از یک طرف  جذابیت سرمایه گذاری سایر کشورها در بازار پوشاک ایران را افزایش داده است و در همان حال نیز امکان توسل به پدیده قاچاق را برای تامین نیازمندی های داخلی در پی داشته است. برخی از بررسی‌ها مدعی است از حجم 12 میلیارد دلاری بازار پوشاک و نساجی ایران تقریبا 5.8 میلیارد دلار آن توسط کالاهای قاچاق پوشش داده شده است که می بایست تدبیری برای این مهم اندیشید.

تحلیل

آنچه که امروزه می‌تواند تهدید قاچاق پوشاک برای امنیت اقتصادی و فرهنگی جامعه را مضاعف نماید در واقع راه یافتن عنصر سازمان‌یافتگی یا قاچاق سازمان یافته پوشاک است که امکان مهار و مقابله با آن را بسیار دشوارتر از گذشته خواهد نمود. به عنوان شاهدی بر این مدعا می‌توان به سخنان رئیس مجمع واردات اشاره داشت که بیان داشته است: «قاچاق پوشاک کاملا سازمان‌یافته است و از جابه‌جایی محموله‌های عظیم پوشاک قاچاق تا انتقال پول‌های رد و بدل شده این بازار در سیستم بانکی را در بر می‌‌گیرد.» وی همچنین اضافه می‌نماید که: «واردات پوشاک قاچاق به اندازه‌ای سهل‌و‌آسان شده که قاچاقچیان پوشاک، در تضمین برنامه زمان‌بندی خود چک ضمانت می‌دهند. کافی است فهرست اجناسی که می‌خواهید را به قاچاقچیان پوشاک و البسه بدهید و بر سر قیمت هم به توافق برسید، آنها محموله پوشاک و پارچه قاچاق را صحیح و سالم به هر نقطه از ایران که بخواهید با کانتینر حمل کرده و بار را در مغازه تحویل می‌دهند1 .» گزارش‌های مختلف نهادها و دستگاه‌های مختلف نیز روند فزاینده قاچاق پوشاک در کشور را تایید و حتی برخی از این گزارش‌ها بیان داشته‌اند که در سال 89 محموله‌های کشف شده پوشاک قاچاق سه برابرکل حجم واردات قانونی این کالاها بوده است که طبیعتا مفروض سازمان‌یافتگی قاچاق پوشاک را نیز برجسته می‌نماید. در نمودار ذیل می‌توان کشفیات پوشاک قاچاق را از سال‌های 82 تا 91 را  مشاهده کرد.


منبع: اداره کل آمار و اطلاعات معاونت فرهنگی و پژوهش ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز

در هر حال براساس آنچه در بالا آمد می‌توان گفت که دو عنصر سازمان یافتگی قاچاق پوشاک و فقدان قدرت بازدارندگی قوانین در این زمینه، توسل به چنین اقدامی را بسیار تسهیل نموده است. البته  لازم به یادآوری است که در قانون جدید مبارزه با قاچاق کالا و ارز با پیش‌بینی عنصر سازمان‌یافتگی در قاچاق کالا و ارز تلاش شده است به نوعی نواقص قوانین گذشته جبران و قدرت بازدارندگی قانون افزایش داده شود. بر اساس قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز  در قاچاق سازمان یافته پوشاک علاوه بر ضبط کالا و پرداخت جریمه نقدی یک تا دو برابر ارزش کالا، مجازات حبس نیز در نظر گرفته شده که به نظر می‌رسد قانونگذار تلاش داشته است تا قدرت بازدارندگی قانون در زمینه قاچاق سازمان یافته را  نسبت به گذشته افزایش دهد.
در مجموع باید گفت که روند رو به رشد قاچاق پوشاک  در شکل سازمان‌یافته بسیار نگران کننده می‌باشد و می‌تواند امنیت فرهنگی و اقتصادی کشور را مورد تهدید جدی قرار دهد. سیاست گذاری‌های اشتباه در بخش تولید و تجارت پوشاک، پایین بودن هزینه قاچاق منسوجات، البسه و پوشاک در مقایسه با هزینه واردات رسمی یا تولید داخلی، عدم وجود توزیع‌کننده شناسنامه‌دار، عدم توجه به برندسازی در حوزه تولید و واردات پوشاک، وجود تقاضای داخلی و همراهی با مدهای روز پوشاک، از دیگر دلایل و مواردی است که بسترهای لازم برای قاچاق پوشاک، هم در شکل سازمان یافته و هم غیر سازمان یافته را فراهم می‌نماید و هم می‌تواند صنعت پوشاک کشور با بیش از 250 هزار نفر  نیروی کار را فلج نماید.

پانویس

1. مصاحبه خبرنگار اقتصادی خبرگذاری تسنیم با محمد حسین برخوردار رئیس مجمع واردات