دستورالعمل جامع ساماندهی شناورها و انضباط‌بخشی به تردد دریایی در آب‌های داخلی و سرزمینی

 فصل اول: مقررات عمومی

اهداف کلان و فرعی دستورالعمل
ماده1- مفاهیم و اصطلاحات
ماده2- مبانی حقوقی دستورالعمل
ماده3- دامنه شمول
ماده4- دستگاه های مجری
ماده5-  الزامات رنگ آمیزی شناورها
ماده6- شماره ثبت (پلاک شناور)
ماده7- محدوده دریانوردی مجاز

فصل دوم: انضباط بخشی وکنترل انتظامی ونرم افزاری تردد شناورها

ماده8- وظایف مرزبانی نیروی انتظامی (دریابانی)
ماده9- وظایف سازمان بنادر و دریانوردی
ماده10- وظایف سازمان شیلات ایران
ماده11- وظایف دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی
ماده12- وظایف ستاد کل نیروهای مسلح
ماده13- وظایف وزارت کشور
ماده14-  وظایف گمرک جمهوری اسلامی ایران
ماده15- وظایف وزارت امور خارجه
ماده16- وظایف ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز
ماده17- وظایف شرکت پخش فرآوردههای نفتی
ماده18- وظایف مشترک دستگاههای مجری

فصل سوم: تعیین تکلیف و برخورد با شناورهای فاقد هویت

ماده19- وظایف مرزبانی ناجا (دریابانی)
ماده20- وظایف سازمان بنادر و دریانوردی
ماده21- وظایف سازمان شیلات ایران
ماده22- وظایف نمایندگی قوه قضاییه در ستاد
ماده23- وظایف تعزیرات حکومتی
ماده24- وظایف وزارت صنعت، معدن و تجارت
ماده25- وظایف شرکت ملی پخش فراورده های نفتی
ماده26- سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی
ماده27- وظایف ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا وارز ریاست جمهوری

 

فصل اول: مقررات عمومی

اهداف کلان و فرعی
اهداف کلان اجرای این دستورالعمل:
1. ساماندهی جامع شناورها و انضباط بخشی به تردد آنها در دریا
2. شناسایی و جلوگیری از تردد شناورهای بدون هویت در کلیه مناطق دریایی شمال و جنوب کشور
3. شناسایی سیستمی و جلوگیری از حمل ونقل کالای قاچاق در دریا

اهداف  فرعی دستورالعمل:
1. اجرای یک سیاست یکسان و هماهنگ بین مراجع ذیصلاح و ذیربط در جهت شناسایی، جمع آوری و تعیین تکلیف شناورهای فاقد هویت با کاربری های متفاوت آنها
2. مشخص نمودن تعداد کارگاه و کارخانجات تولید شناورها که پروانه فعالیت از وزارت صنعت ، معدن و تجارت نداشته و دارای تاییدیه های فنی و ایمنی از سازمان بنادر و دریانوردی و موسسات رده بندی معتبر نبوده و بصورت غیرقانونی فعالیت می نمایند.
3. اعمال مقررات در نحوه برخورد با کارگاه های تولید شناور بصورت غیرمجاز
4. امکان سنجی نحوه نظارت و کنترل بر محل های غیرمجاز پهلوگیری شناورهای بدون هویت
5. توقیف شناورهای فاقد پروانه صید که مبادرت به صید غیرمجاز می نمایند
6. حفظ و ارتقاء ایمنی جان خدمه شناورها و محیط زیست
7. تعیین تکلیف بدنه شناورهایی که پروانه صید آنها به یک شناور دیگر انتقال یافته و فاقد کاربری مشخص (باری یا صیادی) میباشند.

ماده1-  مفاهیم و اصطلاحات
1. گواهینامه ثبت: گواهینامه ای است که براساس قانون دریایی و آیین نامه های مربوطه توسط سازمان بنادر و دریانوردی صادر و طبق آن به شناور حق برافراشتن پرچم مقدس جمهوری اسلامی ایران داده می شود.
2. گواهینامه فنی و ایمنی: گواهینامه ای است که در صورت تأیید مجوز دریانوردی شناور، توسط سازمان بنادر و دریانوردی صادر می گردد و دارای اعتبار محدود است.
3. مجوز صید: اجازه نامه ای است که به منظور انجام فعالیت های صیادی توسط سازمان شیلات ایران به دارندگان شناور و به استناد گواهینامه ثبت و گواهینامه های فنی و ایمنی قانونی معتبر شناورهای صیادی، اعطاء شده و در آن مشخصات شناور- شماره و بندر ثبت نام و شماره گواهینامه های دریانوردی و مشخصات ناخدا و خدمه شناور- روش صید - نوع و میزان ابزار و ادوات و منطقه صید در آن درج شده است.
4. مدارک دریانوردی : مدارک دریانوردی عبارتست از گواهینامه ثبت، گواهینامه های فنی و ایمنی، پلاک ثبتی، شناسنامه خدمه و ناخدا مجوز خروج از بندر (PORT CLEARNCE)، مجوز صید (برای شناورهای صیادی)، بارنامه (مانیفست) و دفترچه تردد انتظامی
5. دفترچه تردد انتظامی: دفترچه ای است که براساس این دستور العمل به منظور کنترل تردد شناورهای مشمول، توسط دریابانی ناجا برای ثبت ورود و خروج شناورها صادر می شود.
6. پلاک شناور: علائم مشخصه ای است که شماره ثبت شناور روی آن نوشته شده و برابر دستور العمل شماره 32876/51 مورخ 12/5/82 از سوی سازمان بنادر و دریانوردی به مالک شناور داده می شود.
7. خروج غیر مجاز: شناورهایی که بدون اخذ مجوزهای لازم حسب مورد از سازمان بنادر و دریانوردی، گمرک، شیلات و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، از بنادر ، اسکله ها و مراکز تخلیه صید خروج می نمایند.
8. کانال دسترسی: مسیر عبوری شناورها می باشد که در عرض و عمق محدودیتهایی وجود دارد و مسیر ورود و خروج آن معمولاً بوسیله علائم دریایی مشخص می شود که برای عبور از میان آنها علاوه بر در نظرگرفتن قوانین و مقررات جاری ضوابط مخصوص تردد در کانال یا آبراه هم لازم است رعایت شود.
9. خدمه شناور: پرسنل سازمانی یک شناور که جهت انجام کلیه امور مربوط به کشتی، باید دارای گواهینامه صلاحیت معتبر، براساس وظایف مشخص شده طبق کنوانسیون بین المللی STCW باشند.
10.  ناخدا: شخصی است که فرماندهی و مسئولیت کامل شناور را به عهده دارد.
11.  محدوده دریانوردی:
الف. آبهای حفاظت شده: آبهای محدوده بنادر، در نوار ساحلی شمال خلیج فارس و دریای عمان و جنوب دریای خزر، با فاصله حداکثر دو مایل از ساحل را شامل می شود.
ب. آبهای داخلی: آبهای واقع بین خط مبداء دریای سرزمینی و قلمرو خشکی و همچنین آبهای واقع بین جزایر متعلق به ایران که فاصله آنها از یکدیگر از دو برابر عرض دریای سرزمینی تجاوز نکند، جزو آبهای داخلی محسوب و تحت حاکمیت جمهوری اسلامی ایران می باشد.
ج. آبهای دریای سرزمینی: جمهوری اسلامی ایران خارج از قلمرو خشکی و آبهای داخلی و جزایر خود در خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان بر منطقه ای از آبهای متصل به خط مبدا که دریای سرزمینی نامیده می شود حاکمیت دارد. عرض دریای سرزمینی 12 (دوازده) مایل دریایی از خط مبدأ می باشد. جزایر متعلق به ایران اعم از اینکه داخل و یا خارج دریای سرزمینی باشند دارای دریای سرزمینی مخصوص به خود هستند.
12.  شناور: منظور از شناور در این  دستورالعمل به هر وسیله ای اطلاق می گردد که که بر اساس قانون دریایی ایران یا آیین نامه ثبت و بهره برداری شناورها، قابلیت ثبت و بهره برداری داشته باشد.
13.  شناور سنتی: شناورهای با شکل و فرم بدنه لنج، مانند فرم های معمول بوم، ناکو، سمبوک، جالبوت با جنس بدنه چوبی و فایبرگلاس، شناور سنتی نامیده می شوند.
14.  قایق: شناوری است با حداکثر طول 12 متر، بدون روسازه که با نیروی محرکه موتور و یا غیر موتور در امور تفریحی، صیادی، خدماتی یا ورزشی در محدوده آبهای حفاظت شده (فاصله حداکثر 2 مایل از ساحل) مورد استفاده قرار می گیرد. (محدوده صیادی توسط قایقها بر اساس مجوزهای سازمان شیلات تعیین می گردد)
15.  شناور/قایق فاقد هویت: به شناوری اطلاق می گردد که فاقد گواهینامه های فنی و ایمنی بوده و به ثبت نرسیده است و گواهینامه ثبت و گواهینامه فنی و ایمنی از سازمان بنادر و دریانوردی دریافت نکرده است.
16.  شناور باری سنتی (لنج چوبی- فایبرگلاس): شناوری که مسافری نبوده و اقدام به حمل و جابجایی کالا می‌نمایند. محدوده تردد آنها بسته به ابعاد و تناژ ناخالص، آبهای داخلی یا آبهای محدود بین الملل (خلیج فارس و دریای عمان) می‌باشد.
17.  شناور صیادی: هر شناوری اعم ازلنج، قایق، کشتی و انواع دیگر شناورها که با مجوزهای لازم برای فعالیت صیادی تجهیز و مورد استفاده قرار میگیرد.
18.  شناور خارجی: به شناوری اطلاق میگردد که دارای گواهینامه ثبت و گواهینامه فنی و ایمنی از کشور های خارجی بوده و  از قوانین و مقررات پرچم کشورهای خارجی پیروی مینماید.

ماده2-  مبانی حقوقی دستورالعمل
1. بند ج ماده 6 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز:
بند ج- وزارت راه و شهرسازی موظف است با همکاری ستاد و دستگاههای اجرایی عضو آن، به ساماندهی و تجهیز و تکمیل اسکلهها و خورها و انضباط بخشی به تردد و توقف شناورها اقدام نماید.
2. ماده 18 آییننامه اجرایی مواد 5 و 6 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب هیأت محترم وزیران (46443/ت 51559 هـ مورخ 23/04/95):
ماده18. سازمان بنادر و دریانوردی موظف است نسبت به انجام موارد ذیل اقدام کند:
الف. تهیه، اجرا و بهرهبرداری از سامانه یکپارچه حمل و نقل دریایی و عملیات بندری با همکاری اشخاص ذیربط از قبیل تعاونیها، شرکتهای کشتیرانی و مؤسسات حمل و نقل دریایی و عملیات بندری و مرتبط، گمرک جمهوری اسلامی ایران، سازمان حفاظت از محیط زیست، سازمان شیلات و سازمان مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی به گونهای که فرایندهای نوبت گیری، پهلودهی، تخلیه و بارگیری، انبارش و اجازه  حرکت شناورها را در برگرفته و شامل محمولههای کانتینری و غیرکانتینری باشد و اطلاعات فوق را به صورت الکترونیکی مبادله نماید.
ب. انضباط بخشی به تردد، توقف، ورود و خروج شناورها در آبهای سرزمینی در چارچوب دستورالعملی که با همکاری دستگاههای ذیربط تهیه نموده و به تصویب ستاد میرسد.
پ. تخصیص شناسه یکتا به هر شناور مطابق قوانین و مقررات مربوطه و ارسال آن به سامانه شناسایی و مبارزه با قاچاق
3. قانون دریایی (مصوب 1334 و اصلاحات بعدی)
4. آییننامه ثبت کشتیها و شناورها (مصوب 1344)
5. آییننامه ثبت و بهرهبرداری شناورها (1331)
6. دستورالعمل کنترل انتظامی شناورها منعقده بین (ناجا، شیلات و سازمان بنادر و دریانوردی)
7. آییننامه مرزبانی مناطق آزاد تجاری - صنعتی
8. قانون حفاظت از منابع آبزی

ماده3-  دامنه شمول
1. کلیه شناورهای متردد در محدوده دریانوردی، مشمول این دستورالعمل میباشند.
تبصره: کلیه مفاد این دستورالعمل مربوط به شناورهای سنتی (باستثنای بند 12 از ماده 9 وظایف سازمان بنادر و دریانوردی) میباشد.

ماده4-  دستگاه های مجری
برای اجرای این دستورالعمل، فرماندهی مرزبانی ناجا (دریابانی)، سازمان بنادر و دریانوردی، سازمان شیلات ایران، قوه قضاییه، وزارت صنعت، معدن و تجارت، گمرک جمهوری اسلامی ایران، ستاد کل نیروهای مسلح، سازمانهای مناطق آزاد تجاری-صنعتی، وزارت کشور، وزارت امورخارجه، سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی، سازمان تعزیرات حکومتی و ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز ریاست جمهوری به شرح وظایف تعیین شده اقدام مینمایند.

ماده5-  الزامات رنگ آمیزی شناورها
1. رنگ آمیزی پل فرماندهی (قماره) شناورهای سنتی صیادی در بنادر جنوب و شمال باید به صورت زیر باشد:
1.  در استانهای بوشهر و مازندران به رنگ آبی
2.  در استان هرمزگان به رنگ سبز
3.  در استانهای خوزستان وگیلان به رنگ قرمز
4.  در استانهای گلستان و سیستان و بلوچستان به رنگ زرد
2. رنگ آمیزی پل فرماندهی (قماره) شناورهای باری سنتی در بنادر جنوب و شمال کشور باید همانند رنگ قماره شناورهای سنتی صیادی باشد، با این تفاوت که رنگ سفیدی با ارتفاع مناسب بصورت کمربندی دورپل فرماندهی (قماره) ایجاد می شود.
3. رنگ آمیزی بدنه قایق های صیادی و تفریحی در بنادرجنوب و شمال کشور باید به صورت زیر باشد:
1.  قایق صیادی به رنگ قرمز
2.  قایق های تفریحی به رنگ زرد
4. بدنه شناورهای یگان حفاظت ازمنابع آبزیان (شیلات) باید به رنگ سبز رنگ آمیزی شده و بر روی آن عنوان -فرماندهی یگان حفاظت از منابع آبزی- با رنگ نارنجی نوشته می شود.

ماده6-  شماره ثبت (پلاک شناور)
1. پلاک کلیه شناورهای مشمول این دستورالعمل (لنجهای صیادی و تجاری، قایقهای صیادی و تفریحی) میبایست در کارگاههای مشخص در هر استان ساحلی که توسط سازمان بنادر و دریانوردی تعیین میگردد، با نظارت ادارات کل بنادر استانها تولید و توزیع شود.
2. کلیه پلاک شناورهای مشمول این دستورالعمل باید با رنگ زمینه سفید و فونت مشکی رنگ آمیزی شده و شماره ثبت شناور بر روی آن باید بصورت خوانا و قابل رویت به صورت زیر بر روی شناورهای مشمول این دستورالعمل شناور نصب گردد:
• شناور سنتی: در هر دو طرف چپ و راست قماره شناور
• قایق: در هر دو طرف چپ و راست سینه قایق

ماده7-  محدوده دریانوردی مجاز
محدوده دریانوردی مجاز برای کلیه شناورهای مشمول، برای قایقها، آبهای حفاظت شده (2مایل) و برای شناورهای سنتی بر اساس محدوده مجاز درج شده در گواهینامه ثبت شناورها میباشد. (در خصوص شناورهای صیادی بر اساس مجوزهای صادره توسط سازمان شیلات عمل می شود).

فصل دوم: انضباط بخشی وکنترل انتظامی ونرم افزاری تردد شناورها

ماده8-  وظایف مرزبانی نیروی انتظامی (دریابانی)
1. صدور دفترچه انتظامی تردد برای شناورهای مشمول این دستورالعمل اعم از تجاری، صیادی و تفریحی که دارای گواهینامه ثبت، تابعیت و گواهینامه فنی و ایمنی می باشند.(طبق قوانین و مقررات و به صورت یکسان)
تبصره1. شناورهای ملکی سازمان بنادر و دریانوردی از این ماده مستثنی هستند.
تبصره2. مشخصات شناورها، خدمه، محموله، مبدا و مقصد، ساعت ورود و خروج شناورها می بایست در دفترچه تردد ثبت شود.
تبصره3. دریابانی موظف است نسبت به الکترونیکی نمودن دفترچه کنترل انتظامی تردد شناورها با ایجاد سازوکار لازم اقدام نماید.
2. تعیین ایستگاههای کنترلی (گلوگاههای دریایی) در مسیر تردد شناورهای موضوع این دستورالعمل (در دهانه خورها و نهرها)با همکاری سازمان بنادر و دریانوردی، ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز و وزارت کشور و اعلام آن به گمرک و سازمان شیلات
3. برخورد با تخلف شناورهای مشمول که خارج از توقفگاه مجاز ، مسیر ،زمان و محدوده تعیین شده تردد می‌نمایند با دسترسی به سامانه جامع دریایی سازمان بنادر و دریانوردی طبق قوانین و مقررات موضوعه
4. نظارت بر تردد شناورها و برخورد با حمل و نقل کالای قاچاق و بویژه ممنوعه
تبصره1. در اجرای ماده 21 آییننامه مواد 5 و 6 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، در صورت ظن قوی به قاچاق با وجود امارات، قرائن و اطلاعات واصله یا استعلام از سامانه شناسایی و مبارزه با کالای قاچاق و انحراف شناورها از مسیر تعیین شده جهت مراجعه به گمرک، پهلوگیری شناورها در محلهای غیرمجاز، پهلوگیری قایقها به لنجهای تجاری و تخلیه بار شناورها و ... دریابانی نسبت به کشف کالای قاچاق و بررسی اسناد (مانیفست و اظهارنامه) اقدام و صورتجلسه مربوطه را تنظیم و به گمرک محل ارسال نماید.
تبصره2: دسترسی دریابانی ناجا به سامانه شناسایی و مبارزه با کالای قاچاق توسط ستاد مبارزه با قاچاق کالا ایجاد میشود.
5. شناسایی کارگاه های شناور سازی فاقد مجوز و غیر مجاز در محدوده 60 متر دریا و اعلام به سازمان بنادر و دریانوردی و سازمانهای صنعت، معدن و تجارت استانها جهت برخورد قانونی.
6. جلوگیری از خروج شناورهایی که فاقد خدمه بر اساس الزامات دارا بودن شناسنامه دریانوردی (Seaman book) میباشند و معرفی اشخاص متخلف به ادارات کل بنادر استانها
7. شناسایی و کنترل شناورهای خارجی صیادی فاقد مجوز از شیلات و اعلام به سازمان شیلات.
8. جلوگیری از توقف و استقرار کلیه شناورهای خارجی در طول نوار ساحلی خارج از محدودههای تعیین شده.
9.  همکاری با سازمان شیلات جهت جلوگیری از فعالیت شناورهای صیادی که در مناطق غیر مجاز (خارج از محدوده مندرج در مجوز صید)مبادرت به صید مینمایند.
10.  جلوگیری از تردد و فعالیت شناورهای تفریحی (قایقهای تفریحی و جت اسکی) در خارج از محدوده های دریانوردی تعیین شده (دو مایل دریایی) طبق قوانین و مقررات موضوعه
11.  استقرار 2 پست کنترلی در جزیره قشم (یک پست کنترلی در منطقه درگهان و لافت و یک پست کنترلی در منطقه شیب دراز و سوزا)
12.  تهیه طرح فاز بندی شده نصب سامانه ردیاب شناورها (لنج و قایق های ثبت شده در سازمان بنادر و دریانوردی) و ارایه آن به ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز وکارویژه مرز شورای امنیت کشور ظرف مدت یکماه
تبصره1: اجرای کامل و فراگیر طرح نصب سامانه ردیاب شناورها توسط دریابانی ناجا منوط به ارائه و تأیید و تصویب طرح در ستاد میباشد.
تبصره2: اطلاعات تردد شناورها میبایست به صورت برخط به سامانه سازمان بنادر و دریانوردی ارسال شود.
تبصره3: مالکیت DATA سامانه ردیاب شناوری متعلق به سازمان بنادر و دریانوردی و مجری طرح، دریابانی ناجا با نظارت سازمان بنادر و دریانوردی است.
تبصره4: تجهیزات ردیابی باید به گونهای باشد که هرگونه تردد شناور در دریا قابل شناسایی و ردیابی و همچنین امکان ارسال اطلاعات جعلی و خلاف واقع وجود نداشته باشد.
تبصره5: دریابانی میبایست طرح مناسبی جهت پشتیبانی تجهیزات ارائه نماید.
13.  شناسایی و کنترل مسیرهای غیر مجاز دریایی در نوار سواحل و جزایر
14.  کنترل و نظارت بر شناورهایی که بین جزایر جهت حمل مواد غذایی،سوخت وآب آشامیدنی تردد می نمایند.
15.  جلوگیری از تردد و فعالیت شناورهای فاقد رنگ آمیزی مصوب و اعلام به سازمان بنادر و دریانوردی
16.  جلوگیری از حمل کالا و مسافر و صید غیر مجاز توسط قایقهای تفریحی و ورزشی و ارایه گزارش ماهانه به ستاد، وزارت کشور و سازمان بنادر و دریانوردی طبق قوانین و مقررات موضوعه
17.  اعلام مستمر فهرست شناورهای متخلف به ادارات کل بنادر و دریانوردی استانها جهت ثبت در سامانه جامع دریایی
18.  شناسایی شناورهای فاقد مدرج بودن مخازن سوخت و اعلام به سازمان بنادر و دریانوردی
19.  ثبت میزان موجودی سوخت شناورها به هنگام ورود و خروج به بنادر و اسکله ها در دفترچه کنترل انتظامی تردد شناورها
20. صدور دفترچه پروانه گذر کارکنان و وسائل نقلیه دریایی به استناد قانون گذرنامه و آییننامه اجرایی بند 2 ماده 29 آن قانون
21. کنترل و بررسی موارد شناسایی شده توسط سامانه شناسایی و مبارزه با کالای قاچاق و تنظیم صورتجلسه و ارسال آن به سامانه شناسایی

ماده9-  وظایف سازمان بنادر و دریانوردی
1. صدور و تمدید گواهینامه ثبت و گواهینامه فنی و ایمنی و تهیه پلاک شناوربرای شناورهای تحت پرچم
تبصره: در اجرای ماده 5 قانون حفاظت و بهره برداری از منابع آبزی، ثبت شناورهای صیادی توسط سازمان بنادر و دریانوردی منوط به موافقت کتبی سازمان شیلات ایران میباشد.
2. جلوگیری از خروج و تردد شناورهای غیر صیادی که فاقد خدمه بر اساس الزامات دارا بودن شناسنامه دریانوردی (Seaman book)
3. شناسایی وتعیین محدوده های استقرار و توقف شناورهای مشمول این دستورالعمل که بصورت موقت غیر فعال یا راکد هستند (در حال تعمیر- در انتظار نوبت بارگیری در انتظار تخلیه- منتظر تغییر کاربری- توقیف شده ...) و اعلام به دریابانی ناجا.
4. الزام کلیه شناورهای تحت پرچم به دارا بودن تجهیزات ایمنی (بویژه سامانه ردیاب شناوری) و کمک ناوبری کنترل این ملزومات به هنگام صدور و یا تمدید گواهینامه های فنی و ایمنی.
5. استقرار و بهره برداری کامل از سامانه جامع دریایی بادرج اطلاعات ذیل:
• ثبت اطلاعات ورود و خروج شناورها(اجازه حرکت شناورها)
• صدور و تمدید گواهینامه های دریانوردی
• درج اطلاعات ثبت و بازرسی شناورها
• درج اطلاعات و سوابق هر شناور
• تعیین و درج اطلاعات مسیرهای تردد دریایی با مبدا و مقصد مشخص
• ساماندهی ودرج اطلاعات ناخدایان،ملوانان و خدمه
• درج اطلاعات شناورهای ثبتی،تمدیدی و ابطال شده
• ساماندهی و درج اطلاعات دریانوردان
• ایجاد بانک ثبت همه تخلفات دریانوردان و شناورها
• اختصاص شناسه یکتا به هر شناور
• تجمیع مجوز تردد شناورها در کلیه بنادر و اسکله ها
• ثبت و یکپارچهسازی اطلاعات سامانه ردیاب شناوری شیلات و دریابانی ناجا با ایجاد DATA BASE
تبصره1: سازمان بنادر و دریانوردی موظف است بر اساس سند دریافت اطلاعات ارایه شده توسط ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا وارز، نسبت به ارسال برخط اطلاعات مورد نیاز به سامانه شناسایی و مبارزه با کالای قاچاق (موضوع تبصره3 ماده  5قانون مبارزه با قاچاق کالا وارز) به صورت رپلیکیشن یا وب سرویس اقدام نماید.
تبصره 2: سازمان بنادر و دریانوردی موظف است بر اساس سند دریافت اطلاعات ارائه شده توسط گمرک، نسبت به ارسال برخط اطلاعات مورد نیاز سامانه جامع یکپارچه گمرکی و زیرسامانه ملوانی به صورت اپلیکیشن یا وبسرویس اقدام نماید.
تبصره 3: دسترسی سامانه جامع دریایی برای نیروی انتظامی(دریابانی)،شیلات و شرکت پخش توسط سازمان بنادر و دریانوردی فراهم می گردد.
7. اخذ نقطه نظرات ستاد و دستگاههای عضو ذیربط آن برای اصلاح قوانین و مقررات حوزه دریایی
8. انعقاد توافقنامه با دریانوردان و صاحبان شناورها در هنگام صدور یا تمدید شناسنامه و گواهینامه دریانوردی مبنی بر عدم اشتغال به حمل و نقل کالای قاچاق و انجام سایر تخلفات و جرایم دریایی و درج ضمانت اجرای عدم ایفای تعهدات توسط دریانوردان و الزام به رعایت ضوابط مقرر در این دستورالعمل
9. نظارت و پیگیری از دریابانی ناجا وسازمان شیلات ایران برای راه اندازی و بهرهبرداری سامانه ردیاب شناورها و یکپارچه سازی اطلاعات آنها
تبصره: اطلاعات مربوط به تردد شناورها به صورت برخط از طریق سازمان بنادر و دریانوردی به سامانه شناسایی و مبارزه با کالای قاچاق ستاد ارسال میگردد.
10. استعلام از ناجا به منظور اخذ سوء پیشینه در زمان صدور ویا تمدید شناسنامه دریانوردی
11. مدرج نمودن مخازن سوخت شناورها
12. ابلاغ به شرکتهای کشتیرانی و نمایندگان آنها جهت روشن بودن سامانه A.I.S در موقع ورود شناورهای سنگین (بالای300 GT) به آبهای سرزمینی ایران و پهلوگیری در بنادر تجاری و عدم ارایه خدمات بندری به شرکتهای متخلف
13. ثبت میزان سوخت شناورها در هنگام ورود و خروج شناورها ار بنادر و اسکله ها در سامانه جامع دریایی

ماده10-  وظایف سازمان شیلات ایران
1. اعلام اطلاعات کامل شناورهای خارجی تحت اجاره (افراد حقیقی و حقوقی) و تحت پرچم، شامل مشخصات شناور، ناخدا، خدمه و مدت زمان قرارداد، به همراه محدوده ومدت زمان صید به سازمان بنادر و دریانوردی و مرزبانی ناجا
2. برگزاری کارگاه های بازآموزی الزامات ایمنی ویژه ناخداها و ملوانان شناورهای صیادی متناسب با نیاز حوزه های مختلف به صورت نوبه ایی
تبصره: سازمان بنادر و دریانوردی و مرزبانی ناجا همکاری و هماهنگی لازم را در برگزاری این کارگاه ها بعمل خواهند آورد.
3.  موظف نمودن کلیه شناورهای صیادی به استفاده از علایم و نشانه هایی که روشهای مختلف صید و فعال بودن شناور را در دریا مشخص میکند.
تبصره: مرزبانی ناجا (دریابانی) شناورهایی که از این علایم و نشانه ها استفاده نمی نمایند، را شناسایی و جهت اعمال قوانین و مقررات به سازمان شیلات معرفی مینمایند.
4. تقویت و تجهیز یگان حفاظت منابع آبزیان به منظور اجرای وظایف محوله و دستورالعمل ستاد کل نیروهای مسلح و مفاد قانون حفاظت و بهره برداری از منابع آبزیان و آیین نامه اجرایی مربوطه.
5. اتخاذ تدابیر لازم به منظور استقرار کلیه شناورهای صیادی به محض ورود به محدوده های بندری یا اسکله های صیادی در محلهای تعیین شده (پارکینگ، لنگرگاه و یا اسکله)
تبصره: یگان حفاظت منابع آبزیان موظف است از توقف و پهلوگیری این شناورها در سایر محدوده ها جلوگیری و اعمال مقررات نماید.
6. ترتیبی اتخاذ نماید تا در زمان صدور مجوز صید و همچنین خروج شناور از بنادر صیادی ، این شناور دارای پلاک ثبتی و رنگ آمیزی مصوب باشد.
تبصره: از صدور مجوز صید و خروج شناور از بنادر صیادی که فاقد پلاک ثبتی و رنگ آمیزی می باشند جلوگیری نماید.
7. ثبت و رنگ آمیزی و نصب پلاک ثبتی کلیه شناورهای یگان حفاظت منابع آبزیان و شناورهای تحقیقاتی براساس مقررات مربوطه
8. تهیه لباس یکسان (یونیفورم) مشخص با هماهنگی نیروی انتظامی برای کارکنان یگان حفاظت منابع آبزیان.
تبصره: کلیه کارکنان یگان حفاظت منابع آبزیان در زمان اجرای مأموریت از یونیفورم مصوب استفاده نمایند.
9. معرفی شناورهای غیر صیادی که مبادرت به صید نموده یا مظنون به صید می باشند و برخورد قانونی با شناورهای متخلف و اعلام مراتب به سازمان بنادر و دریانوردی و دریابانی ناجا
10.  همکاری در شناسایی شناورهای صیادی که مبادرت به قاچاق کالا یا فرآورده های نفتی می نمایند و تنظیم گزارش اولیه ارائه به نیروی انتظامی (دریابانی)
11.  درج این نکات در مجوز صید صادره: مختصات جغرافیایی محدوده صید، تاریخ شروع و پایان و مدت صید، نوع و روش صید، میزان سوخت تحویل شده به شناور برای مصرف در طول مدت صید ، نام و نام خانوادگی و شماره گواهینامه دریانوردی ناخدا و کلیه خدمه شناور، شماره و محل ثبت شناور و شماره و تاریخ اعتبار گواهینامه های فنی و ایمنی شناور.
تبصره: هماهنگی با شرکت پخش فرآورده های نفتی مناطق مربوطه جهت درج میزان سوخت تحویلی در مجوز صید.
12.  کنترل مبادی ورود و خروج بنادر و اسکله های صیادی به منظور اعمال قوانین و مقررات بندری و قانون حفاظت از منابع آبزی و آیین نامه های مربوطه.
13.  همکاری با ناجا در ارائه اطلاعات، تأمین محل استقرار و نیازمندیهای مربوطه در جلوگیری از تخلیه و بارگیری، جابجایی و حمل و نقل کالای تجاری و غیر مرتبط با امور صید و صیادی در بنادر صیادی براساس توافقنامه منعقده با مرزبانی ناجا.
14.  ایجاد سامانه جامع مدیریت ماهیگیری به صورت برخط جهت ثبت اطلاعات شناورهای صیادی و مجوزهای صید
تبصره1: سازمان شیلات ایران موظف است بر اساس سند دریافت اطلاعات ارائه شده توسط ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، نسبت به ارسال برخط اطلاعات مورد نیاز به سامانه شناسایی و مبارزه با کالای قاچاق به صورت اپلیکیشن یا وبسرویس اقدام نماید.
تبصره2: فراهم نمودن قابلیت دسترسی به اطلاعات(آنلاین) این سامانه جهت سازمان بنادر و دریانوردی و مرزبانی (دریابانی) ناجا و شرکت پخش فرآورده های نفتی
15.  اجرای برنامه مصوب ستاد در خصوص پیشگیری و مبارزه با عرضه خارج از شبکه فرآورده های نفتی جهت شناورهای صیادی.
16.  نصب سامانه برخط ردیاب بر روی شناورهای صیادی و ارسال برخط اطلاعات آنها به سازمان بنادر و دریانوردی
تبصره: سازمان شیلات موظف است طرح فازبندیشده نصب سامانه برخط ردیاب شناورها(لنجها و قایقهای صیادی) را تهیه و به ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز و کارویژه مرز شورای امنیت کشور ارائه نماید.

ماده11-  وظایف شورای عالی مناطق آزاد تجاری- صنعتی و ویژه اقتصادی
1. تهیه امکانات و تجهیزات از جمله انواع شناور مورد نیاز برای دریابانی مستقر در مناطق آزاد تجاری با اولویت قشم و اروند به صورت امانی و به استناد بند ج ماده 9 آییننامه مرزبانی مناطق آزاد تجاری- صنعتی با هماهنگی ستاد و دریابانی ناجا
2. ابلاغ به سازمانهای مناطق آزاد تجاری قشم، کیش، انزلی، اروند و چابهار جهت الزام ثبت شناورهای متردد در مناطق آزاد تجاری بر اساس آیین نامه ثبت شناورها در مناطق آزاد و در هماهنگی با مدیران عامل مناطق

ماده12-  وظایف ستاد کل نیروهای مسلح
1. پیگیری تقویت ساختار و امکانات مورد نیاز دریابانی ناجا
2. ابلاغ به نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران برای شناسایی و توقیف شناورهای حامل کالای قاچاق متردد در سواحل جزیره قشم به سمت بندر خصب عمان وتحویل انها به دریابانی ناجا برای پیگیری قضایی

ماده13-  وظایف وزارت کشور
1. پیگیری تقویت ساختار و امکانات مورد نیاز دریابانی ناجا
2. حمایت از اجرای دستورالعمل ساماندهی شناورها و انضباط بخشی به ترددهای دریایی از طریق کارویژه مرز شورای امنیت کشور
3. ابلاغ دستورالعمل ساماندهی شناورها و انضباط بخشی به ترددهای دریایی به استانداران ساحلی جنوبی کشورواعضای کارویژه مرز شورای امنیت کشور

ماده14-  وظایف گمرک جمهوری اسلامی ایران
1. استقرار زیر سامانه ملوانی از سامانه جامع یکپارچه گمرکی با همکاری ستاد و سازمان بنادر و دریانوردی
2. تهیه و دریافت اظهارنامه اجمالی مربوط به ثبت کالای شناورها
3. ارسال اطلاعات زیرسامانه ملوانی به صورت برخط به سامانه شناسایی و مبارزه با کالای قاچاق جهت بهره برداری دستگاههای کاشف

ماده15-  وظایف وزارت امور خارجه
1. پیگیری سیاسی از کشور عمان جهت ممانعت آنها از پهلوگیری وبارگیری شناورهای غیر مجاز و فاقد هویت در بندر خصب بویژه قایقها

ماده16-  وظایف ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز
1. ایجاد دسترسی دریابانی ناجا به سامانه شناسایی و مبارزه با کالای قاچاق
2. نظارت بر اجرای تکالیف دستگاههای مشمول دستورالعمل از طریق برگزاری مستمر جلسات کارگروه

ماده17-  وظایف شرکت پخش فرآوردههای نفتی
1. تحویل سوخت به شناورهای دارای امکانات و تجهیزات فنی از جمله GPS (متناسب با اجرای طرح نصب ردیاب شناورها در استانهای ساحلی)

ماده 18-  وظایف مشترک دستگاههای مجری
1. مسؤولیت اجرای این دستورالعمل بر عهده سازمان بنادر و دریانوردی (از طریق کارگروه ساماندهی سواحل و جزایر کارویژه مرز) است که ضمن پیگیری اجرای آن از دستگاههای ذیربط،گزارشات عملکرد 2ماهه را به ستاد ارایه می نماید.
تبصره: کارگروه نظارت بر اجرای دستورالعمل با محوریت ستاد و با حضور نمایندگان دستگاههای ذیربط هر 2 ماه یکبار برگزار می شود.
2. در صورتیکه بنادر تجاری، صیادی و تفریحی به جایگاه های دائمی ارائه سوخت تجهیز و آماده ارائه خدمات گردیدند، لازم است که سازمان بنادر و دریانوردی وشیلات از تحویل سوخت به شناورهای موصوف در خارج از جایگاه های مذکور در بنادر خودداری نمایند.
3. ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز در صورت نیاز پشتیبانی لازم را جهت اجرای موثر و بهینه این دستورالعمل به عمل خواهد آورد.
4. کارگروهی با مسؤولیت ستاد و عضویت گمرک، سازمان بنادر، دریابانی، شیلات و حسب مورد سایر دستگاههای ذیربط تشکیل و مصادیق تخلفات دریایی و تعیین مجازاتها و جرایم مربوطه را با توجه به قوانین و مقررات و شرح وظایف هر دستگاه تعیین و ابلاغ خواهد شد.
5. با تصویب و ابلاغ این دستورالعمل سایر دستورالعمل های صادره ازجمله «دستورالعمل کنترل انتظامی شناورها» ملغی میگردد.
6. هرگونه حک و اصلاح مفاد این دستورالعمل صرفا از طریق ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز امکانپذیر میباشد.

فصل سوم: تعیین تکلیف وبرخورد با شناورهای فاقد هویت

ماده19-  وظایف مرزبانی ناجا (دریابانی)
1. استقرار شناورهای گشتی در آبهای جمهوری اسلامی ایران شامل آبهای تحت حاکمیت حفاظت شده، داخلی، سرزمینی، منطقه انحصاری اقتصادی جهت کنترل تردد غیرمجاز شناورها
2. شناسایی و توقیف شناورهای فاقد هویت و فاقد مدارک دریانوردی وپیگیری تعیین تکلیف آنها از طریق مراجع ذیصلاح قانونی و اخذ اطلاعات مربوط به محل ساخت آنها از صاحبان شناورهای توقیفی
3. کنترل مدارک دریانوردی شناور و خدمه مربوطه و محدوده تعیین شده آنها
4. جلوگیری از لنگراندازی یا استقرار شناورها در خارج از مناطقی که توسط سازمان های ذیربط تعیین شده است.
5. جلوگیری از تردد و فعالیت شناورهای فاقد رنگ آمیزی و پلاک ثبت دائم
6. استقرار شناورهای متوقف شده فاقد هویت در پارکینگ های مخصوص که توسط سازمان بنادر ودریانوردی، ستاد و وزارت کشور تعیین می گردد و محافظت از آن ها توسط پرسنل دریابانی
7. اخذ آمار فصلی شناورهای ثبت شده مشمول این دستورالعمل از ادارات کل بنادر و دریانوردی استانهای ساحلی
8. جلوگیری از تردد شناورهایی که ثبت آنها ابطال شده وارایه گزارش آن به سازمان بنادر و دریانوردی
9. ابلاغ به مراکز برقراری امنیت دریانوردی در استانهای ساحلی جهت پشتیبانی از اجرای طرح برخورد با شناورهای فاقد هویت و هماهنگی اجرای آن در حوزه های استحفاظی
10. تنظیم صورتجلسه کالای قاچاق موجود در شناورهای فاقد هویت و ارسال اطلاعات به سامانه شناسایی و مبارزه با کالای قاچاق

ماده20-  وظایف سازمان بنادر و دریانوردی
1. حصول اطمینان از نصب پلاک ثبتی بر روی بدنه شناورها و رنگ آمیزی بدنه شناور مطابق مفاد ماده 5 و 6 این دستورالعمل، به هنگام انجام بازرسی های ادواری مورد نیاز و در زمان صدور یا تمدید گواهینامه های فنی و ایمنی و همچنین در هنگام بازرسی و کنترل بندری کشتی ها
2. تردد و پهلوگیری و صدور اجازه حرکت شناورها منوط به ثبت سیستمی شناور خواهد بود . در غیر اینصورت شناورهای فاقد هویت توقیف وبه عنوان شناور فاقد هویت به فرماندهی مرزبانی ناجا (دریابانی) معرفی خواهد شد
3. نظارت مستمر از نحوه عملکرد موسسات رده بندی شناورهای مشمول این دستورالعمل در ارتباط با اجرای دقیق قوانین، مقررات و استانداردها در امر بازرسی و صدور گواهینامه های فنی و ایمنی
4. ارائه نظریات فنی و عملیاتی به مراجع استعلام کننده به منظور احداث پارکینگ های مناسب جهت توقف شناورهای بدون هویت در محدوده دریا یا کنار سواحل
5. ارائه آمار فصلی شناورهای ثبت شده مشمول این دستورالعمل در بنادر اصلی به فرماندهی مرزبانی ناجا (دریابانی)
6. ادارات بنادر و دریانوردی استانها با همکاری استانداری ها و صدا و سیمای مراکز استانها طرح فراخوان اظهار شناورهای فاقد هویت با مهلت سه ماهه اجرا خواهند کرد. پس از انقضا مهلت مذکور، دریابانی وفق بند 2 ماده 19 این دستورالعمل، نسبت به توقیف شناورها و تشکیل پرونده قضایی اقدام خواهد نمود.
تبصره: شناورهایی که در طرح فراخوان به ادارات کل بنادر و دریانوردی مراجعه نموده و با توجه به ضوابط و شرایط استاندارد مشمول ثبت شناور می گردند، با اولویت 70 درصد تفریحی و 30 درصد صیادی (منوط به معرفی سازمان شیلات)، به ثبت خواهند رسید.
7. پیگیری تعیین تکلیف بدنه شناورهایی که پروانه ثبت آنها باطل شده یا در طول اجرای این دستورالعمل ابطال خواهد شد.
تبصره: برای اجرای این بند راهکار اجرایی در کارگروه تخصصی ساماندهی سواحل، جزایر و بنادر کارویژه مرز شورای امنیت کشور با همکاری سازمان شیلات و دریابانی ناجا اتخاذ و ابلاغ میگردد.

ماده21-  وظایف سازمان شیلات ایران
1. حصول اطمینان از ابطال ثبت شناورهای صیادی که مجوز صید آنها باطل یا به شناور دیگر منتقل می شودو ارایه آمارهای مربوطه به ستاد، ناجا و سازمان بنادر و دریانوردی
2. کنترل و نظارت بر نصب پلاک ثبتی و رنگ آمیزی شناورهای صیادی در زمان صدور مجوز صید و خروج شناور از بنادر صیادی
4. کنترل مبادی ورود و خروج بنادر صیادی بمنظور اعمال قوانین و مقررات ملی

ماده22- وظایف نمایندگی قوه قضاییه در ستاد
1. تعیین شعبه تخصصی رسیدگی به جرایم و تخلفات دریایی در کلیه شهرستانهای ساحلی شمالی و جنوبی کشور.
2. آموزش مراجع قضایی پیرامون رسیدگی به جرایم و تخلفات دریایی با همکاری سازمان بنادر و دریانوردی
3. ابلاغ دستورالعمل به دادگستریهای استانهای ساحلی شمال و جنوب کشور
4. ابلاغ به دادگستریها جهت برخورد قانونی با شناورهای فاقد هویت
5. ابلاغ به دادگستریها جهت برخورد قانونی با کارگاههای فاقد مجوز

ماده23-  وظایف سازمان تعزیرات حکومتی
1. استقرار شعب تخصصی رسیدگی به تخلفات قاچاق کالا در دریا در کلیه شهرستانهای ساحلی شمالی و جنوبی کشور
2. آموزش شعب رسیدگی به تخلفات قاچاق کالا در دریا با همکاری سازمان بنادر و دریانوردی
3. ابلاغ دستورالعمل ساماندهی شناورها و انظباطبخشی به ترددهای دریایی به ادارات کل تعزیرات حکومتی استانهای ساحلی
4. صدور دستور توقیف و ضبط وسائل نقلیه دریایی حامل کالای قاچاق مطابق با مواد 18، 20 و 44 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز
5. همکاری در جهت تعلیق یا ابطال پروادنه بهرهبرداری کارگاههایی که برخلاف استاندارهای اعلامی از سوی سازمان صنعت، معدن و تجارت استانهای و سازمان بنادر فعالیت مینمایند.

ماده24-  وظایف وزارت صنعت، معدن و تجارت
1. اعلام کارگاههای ساخت و تعمیر شناور دارای مجوز فعالیت و بهرهبرداری به ستاد
2. ابلاغ به سازمانهای صنعت، معدن و تجارت استانهای ساحلی جنوب و شمال کشور برای شناسایی کارگاههای شناور سازی غیر مجاز و اعلام به کمیسیونهای مبارزه با قاچاق کالا و ارز استانها
3. حصول اطمینان از دارا بودن پروانه بهره برداری توسط کارگاههای ساخت و تعمیر شناورها در حین فعالیت
4. برقراری مشوقهای لازم برای ایجاد کارگاههای شناورسازی فایبرگلاس و برنامهریزی برای کاهش صدور مجوز فعالیت کارگاههای ساخت شناور چوبی
5. پیگیری ساماندهی یا برخورد قانونی با کارگاههای ساخت و تعمیر شناورهای غیرمجاز به عنوان واحد صنفی غیرمجاز
6. پیگیری تعلیق یا ابطال پروانه بهرهبرداری کارگاههایی که برخلاف استانداردهای لازم (سازمانهای صنعت، معدن و تجارت استانها و سازمان بنادر) فعالیت مینمایند.

ماده25-  وظایف شرکت ملی پخش فراورده های نفتی
1. ممنوعیت تخصیص و تحویل سوخت یارانه ای به شناورهای فاقد هویت

ماده26-  وظایف سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی
1. ابلاغ به سازمانهای جمعآوری و فروش اموال تملیکی استانهای ساحلی جنوبی و شمالی کشور برای پیگیری تعیین تکلیف سریع شناورهای حامل کالای قاچاق توقیفی با هماهنگی شعبات تعزیرات حکومتی

ماده27-  وظایف ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز ریاست جمهوری
1. پیگیری جرم انگاری تردد شناورهای فاقد هویت در اصلاحیه قانون مبارزه با قاچاق کالا وارز و تاکید بر صدور دستور توقیف آنها توسط مراجع قضایی
2. تشکیل بانک اطلاعاتی از وضعیت کارگاههای شناور سازی مجاز و غیر مجاز
3. پیگیری تعیین تکلیف کارگاههای شناور سازی غیر مجاز(پس از جمع آوری آمارهای مربوطه)
4. پیگیری از طریق کمیسیون‌های مبارزه با قاچاق کالا وارز استانهای ساحلی کشور برای شناسایی کارگاههای شناور سازی و تعمیر غیر مجاز

این دستورالعمل بر اساس بند «ج» ماده 6 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و بندهای الف،ب و پ ماده 18 آیین نامه اجرایی مواد 5 و6 قانون مذکور مصوب هیات محترم وزیران به شماره 46443/ت51559 مورخ23/4/1395 تدوین گردیده که در صدوهفدهمین جلسه اعضای اصلی ستاد مورخ16/12/1395 به تصویب اعضاء ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز موضوع ماده3 قانون مبارزه با قاچاق کالا وارز رسیده و برای کلیه دستگاههای مشمول این دستورالعمل لازم الاجرا است.