گسترش فرهنگ کسب و کار (شماره سوم)

مشاغل هنری

اقتصاد پنهان-فقدان امنیت شغلی در مناطق مرزی به خوبی احساس می‌شود، در نتیجه این مسئله و برای معرفی کسب و کارهای جایگزین قاچاق، تلاش می‌شود در قالب گزارش‌های متفاوت، ابعاد و چگونگی راه اندازی برخی از کسب و کارهای زیبا و خلاق به صورت منظم مورد بررسی قرار گیرد. در این گزارش تلاش شده است تا کسب و کار ساده و کم‌هزینه با مشاغل هنری مورد بررسی قرار گیرد.

شرح اولیه
تمرکز آموزش و توسعه رشته‌های هنری در تهران، امکان اشتغال‌زایی و فعالیت آن را از سایر استان‌ها ستانده و افراد با استعداد ساکن در سایر شهرستان‌ها هم که بتوانند از سد کنکور عبور کرده و راهی تهران شوند، بایستی به اجبار به تهران مهاجرت کنند تا بتوانند در رشته‌ای که تحصیل کرده‌اند، شاغل شوند. انباشت بیکاران فارغ‌التحصیل هنر در تهران در کنار عدم توجه به توسعه رشته‌های هنری در شهرستان‌ها، معضلات عدیده‌ای در حوزه فرهنگ و هنر در کشور را موجب شده است.
ایجاد زمینه‌های آموزشی در رشته‌های متعدد هنری در شهرستان‌ها می‌تواند توانمندی‌ها و ظرفیت‌های موجود را به فعالیت‌های ثمربخشی منجر سازد که هم باعث ارتقای سطح فرهنگی جوامع شهرستانی شود و هم منافع اقتصادی را در پی داشته باشد. علاوه بر این‌ها ابزار هنر قادر است با تولید محصولات هنری هر استان و شهری توسط هنرمندان مقیم، تعامل و تعاطی هنری را در سطح کلان کشوری به ظهور رساند.
دلیل عدم توجه و گرایش برخی استان‌ها به مشاغل حوزه‌های هنری، عدم آگاهی و آشنایی با این رشته‌ها و ظرفیت سوددهی اقتصادی اینگونه مشاغل است. لذا آگاهی‌بخشی و اطلاع‌رسانی در مورد رشته‌های هنری و همزمان فراهم ساختن زمینه‌های آموزشی آن، اعم از آموزش‌های عالی و یا آزاد در سطوح گوناگون، به راحتی قادر است شرایط اشتغالزایی در این موارد را امکان‌پذیر سازد.
در این نوشتار تنها به مشاغل هنری صرف اشاره می‌شود، پرداختن به مشاغل صنایع (هنرهای) دستی خود متن مبسوطی را نیازمند است.

مناسب اجرا در مناطق/استان‌های
این طرح در تمامی مناطق کشور کاربرد دارد. بااین‌حال تمرکز کارشناس، با توجه به حضور چندین ساله در استان آذربایجان غربی و آشنایی با خلا موجود در این استان، بر استان مذکور بوده است.

عناوین شغلی (منبع: سایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)

شاخه شغلیپشتیبانزیرشاخه شغلی
پژوهشگریناشر و پژوهشگاهتحقیق و پژوهش
طراحیناشر/ گروه‌های نمایشی/ تهیه‌کنندگان حقیقی یا حقوقی/ گروه‌های تعزیه/ حسینیه‌ها/‌ تکایا/ گروه‌های نقاشی/ مراکز تولید فیلمطراحی و ساخت عروسک نمایشی، طراحی و ساخت ماسک نمایشی و تزئینی، طراحی و ساخت ابزار و ادوات تعزیه، طراحی دکوراسیون داخلی، طراحی سیاه قلم، طراحی، ساخت و بافت ریش، سبیل و کلاه گیس، طراحی چهره(گریم)، طراحی مواد تبلیغی فیلم و سینما
طراحی و دوخت انواع لباس و مدسرمایه گذار /فروشندگان پوشاک /مدیران جشنواره‌های تخصصیطراحی پارچه و لباس، طراحی و دوخت انواع لباس نمایش، طراحی و دوخت چادر، طراحی و دیزاین شوی لباس، طراحی و دوخت مقنعه و روسری، طراحی و ساخت مانکن، رودوزی‌های مدرن، کیف سازی مدرن
نشریات مکتوبناشر/ دفاتر نشرویرایش متون، ویرایش متون مطبوعاتی، ترجمه (کتاب و مقاله)، ترجمه همزمان، ترجمه متون مطبوعاتی (اعم از نشریات ادواری و یا ترتیب انتشار روزنامه)، تصویرگری(تصویرسازی کتاب)، تصویرگری مطبوعاتی، تصویرگری کتاب کودک، (نویسندگی) تالیف و تصنیف، (نویسندگی) تصحیح متون کهن، (نویسندگی) گردآوری، (نویسندگی) بازنویسی متون، (نویسندگی) اقتباس، (نویسندگی) شرح و تفسیر، صفحه بندی فنی کتاب، نمایه سازی (کتاب و مقاله)، چکیده نویسی (کتاب و مقاله)، حروفچینی، ادیتوری، روزنامه نگاری، سردبیری نشریات ادواری، صفحه آرایی، دبیری گروه (نشریات ادواری به استثناء روزنامه و هفته نامه)، گرافیک کامپیوتری(هنرهای تجسمی)، گرافیک مطبوعاتی، طراح جلد کتاب، محصولات چاپی غیر کتاب، توزیع کتاب، مدیر بازرگانی (نشریات ادواری بالاتر از هفته نامه)، صحافی دستی
نرم‌افزار و رسانه برخطتهیه کننده بسته‌های نرم افزاری رسانه‌ای، موسسات و شرکت‌های متصدی رسانه‌ها و سامانه‌های برخط، شرکت‌های نرم افزاری، سازمان‌ها و شرکت‌های ارائه دهنده خدمات مدیریت اطلاعات، ناشر دیجیتالویراستار فنی برنامه، برنامه نویس، پشتیبان نرم افزار (خدمات پس از فروش)، طراح و معمار سیستم نرم افزاری، طراح رابط کاربری نرم افزار و رسانه برخط، طراح ارتباط تصویری نرم افزار و رسانه برخط، تدوینگر طرح نرم افزار، تحلیلگر نرم افزار، مدیر محتوای نرم افزار رایانه‌ای، جستجو گر و گردآورنده محتوای نرم افزار رایانه‌ای، تدوینگر و ویرایشگر متن نرم افزار رایانه‌ای، خدمات پشتیبانی محتوایی رسانه برخط، خدمات پشتیبانی فنی رسانه برخط، تدوینگر و ویرایشگر صوت نرم افزار و رسانه برخط، طراح جلوه‌های صوتی نرم افزار و رسانه‌های برخط، تدوینگر و ویرایشگر تصویر نرم افزار و رسانه‌های برخط، طراح جلوه‌های بصری نرم افزار و بصری رسانه‌های برخط، کارشناس امنیت رسانه برخط، طراح پایگاه داده، پشتیبانی فنی از نرم افزار ارسال پیام کوتاه، اپراتور سامانه ارسال پیام کوتاه، خدمات بسته بندی انواع حامل‌های رایانه‌ای، تجارت الکترونیک
بازی‌های رایانه‌ایشورای پروانه ساخت / دانشگاه علمی- کاربردی/ بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای / انیستیتو ملی بازی‌های رایانه‌ای/ مرکز رشد بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای / موسسات و شرکت‌های تولید، تکثیر، ترجمه و تامین بازی‌های رایانه‌ای / موسسات وشرکت‌های تولید و تکثیر بازی‌های رایانه‌ای ایرانیمدل ساز سه بعدی، کارگردان هنری، طراح بازی، پویانمای دو بعدی، هنرمند دوبعدی، برنامه نویس بازی، پویانمای سه بعدی، طراح هوش مصنوعی، برنامه نویس هوش مصنوعی، آزمونگر، طراح صدا، کارگردان پیش پرده سینمایی، نویسنده پیش پرده سینمایی، آهنگ ساز، هنرمند طراحی مفهومی، کارگردان طراحی، مدیر تولید، هنرمند جلوه¬های ویژه، برنامه نویس موتور، هنرمند محیطی، تهیه کننده بازی، آزمونگر بازی، طراح روند بازی، تطبیق دهنده زبانی، مدیر تجاری، طراح داستان روایی، استاد اسکرام، برنامه نویس شبکه، برنامه نویس بر خط، برنامه نویس فیزیکی، ویراستار مرحله، ناظر
هنرهای حجمیگروه‌های نقاشی/ تهیه کنندگان حقیقی یا حقوقی/گروههای نمایشی/ تهیه کنندگان حقیقی یا حقوقی/ گروه‌های صنایع دستی/ گروه‌های مجسمه سازیکولاژ و تابلو سازی، نقاشی، سفال و سرامیک مدرن، مجسمه سازی و حجم، خوشنویسی، ساخت ماکت صحنه، ساخت آکسسوار، ابزار و یراق و تزئینات صحنه، تهیه و ساخت ملزومات گریم چسب، فون ساخت جعبه و ساک فانتزی
هنرهای شنیداریاستودیوهای دوبلاژ مؤسسات تولید فیلم و تهیه کنندگان حقیقی و حقوقی/تهیه کننده یا سرپرست گروه موسیقیترانه و تصنیف سرایی، صدا برداری، نت نویسی، تدوینگری فیلم، انیماتوری، متصدی امور فنی صدا، ساخت و آهنگ (موسیقی)، تنظیم آهنگ (موسیقی)، آهنگسازی تئاتر، آهنگسازی فیلم
هنرهای نمایشیناشر/ گروه‌های نمایشی/ تهیه کنندگان حقیقی یا حقوقی/ مراکز تولید فیلمنقد و یادداشت نویسی تئاتر، نمایش نامه نویسی، فیلمنامه نویسی، نقد و یادداشت نویسی فیلم، ترجمه متن فیلم، توزیع و عرضه فیلم

نیازها و الزامات اولیه برای راه‌اندازی این شغل

1. آموزش: هم در بخش آموزش عالی و هم آزاد، در هر منطقه از کشور می‌توان بخش‌هایی را در این راستا راه‌اندازی کرد که خود به بخشی از روند اشتغال‌زایی یاری می‌رساند.
2. مواد مصرفی: تنوع مشاغل در فهرست ذکر شده، باعث می‌شود که در مواردی تنها به کاغذ و قلم نیاز باشد و در مواردی یک دستگاه رایانه و یا در مورادی دیگر، مواد اولیه مثلا برای عروسک‌سازی یا لوازم نقاشی و خوشنویسی.

تعداد افراد مورد نیاز برای آغاز و راه‌اندازی
مشاغل حوزه هنر در بیشتر موارد متکی به فعالیت فردی است.

هزینه‌های تقریبی اولیه برای راه‌اندازی

ردیف عنوان برآورد هزینه (ریال)
1 دستگاه رایانه از 10 تا 20 میلیون
2 ابزارهای اولیه برای برخی از رشته‌ها از 500 هزار تا 5 میلیون
3 شرکت در کلاس‌های آموزشی  از 10 تا 20 میلیون

هزینه‌های لازم

لزومی به هزینه‌های بالا نیست، اما اخذ وام‌های کم‌بهره با پرداخت‌های بلندمدت برای آموزش و خرید تجهیزات روند چنین پروژه‌ای را تسریع می‌بخشد.

مراحل راه‌اندازی و توسعه
1. استعدادسنجی افراد برای انتخاب گرایش که غالبا باکمک و مشاوره مراکز آموزشی انجام می‌گیرد
2. آموزش گرایش انتخاب شده
3. بازاریابی

زمان تقریبی راه‌اندازی
با توجه به شاخه‌های متنوع و متعدد اینگونه مشاغل، برای آموزش از 3 ماه تا 1 سال نیاز است.

تناسب طرح با شرایط جغرافیایی و مردم‌شناسی
چون حوزه هنر و آفرینش‌های هنری، متکی است به زمینه‌های فرهنگی هر جامعه؛ وجود تنوع فرهنگی و قومی موجود در کشور این امکان را فراهم می‌سازد که افراد در مناطق گوناگون جغرافیایی، حتی در دورافتاده‌ترین مناطق، قادر به تولید و خدمات‌دهی در این زمینه‌ها باشند. زنان نیز برخلاف سایر مشاغل متکی بر توان جسمی مردان، قادرند به خوبی در این رشته‌ها فعالیت و نوآوری داشته باشند.

چالش‌ها و مشکلات احتمالی
نیاز مبرم به آموزش‌ و مراکز آموزشی حرفه‌ای که ممکن است برخی از مناطق فاقد زیرساخت‌های آموزشی باشند؛ بااین‌حال تجربه حضور دانشگاه آزاد اسلامی در اغلب مناطق کشور، تجربه موفقی در این زمینه بوده است.
ضمن آن‌که امکان استفاده از آموزش‌های رایگان در اینترنت نیز موجود می‌باشد.

روش‌های پیشنهادی برای حل مشکلات احتمالی
تشویق و بسترسازی برای مراکز آموزشی در زمینه هنر برای حضور در همه مناطق کشور و استفاده از پتانسیل هنرمندان مقیم هر منطقه

نتایج مثبت راه‌اندازی این شغل
1. امکان اشتغال‌زایی بخش زیادی از نسل جوان اعم از زن و مرد
2. تاثیر چشم‌گیر بر فضای زندگی شخصی و اجتماعی به مدد انس با هنر و مصرف محصولات هنری

مزیت‌های راه‌اندازی این شغل
1. عدم نیاز به مکان ثابت اداری و هزینه‌های مرتبط با آن
2. عدم نیاز به جابجایی‌ها معمول و کاهش هزینه‌های سفرهای درون و بین شهری
3. عدم ضایعات و مشکلات پس از تولید در سایر مشاغل همچون تولید زباله‌های صنعتی و کارگاهی
4. سرعت در تولید و خدمات‌دهی در بازه زمانی کوتاه‌مدت

چالش‌های راه‌اندازی این شغل
1. نیاز مبرم به آموزش‌ و در دسترس بودن مراکز آموزشی حرفه‌ای
2. وجود ذهنیت‌های منفی در خصوص کارآمدی و سودآوری اقتصادی مشاغل هنری