گسترش فرهنگ کسب و کار (شماره دوم)

تولید گوشت سفید با پرورش بوقلمون

اقتصاد پنهان-فقدان امنیت شغلی در مناطق مرزی به خوبی احساس می‌شود، در نتیجه این مسئله و برای معرفی کسب و کارهای جایگزین قاچاق، تلاش می‌شود در قالب گزارش‌های متفاوت، ابعاد و چگونگی راه اندازی برخی از کسب و کارهای زیبا و خلاق به صورت منظم مورد بررسی قرار گیرد. در این گزارش تلاش شده است تا کسب و کار ساده و کم‌هزینه تولید گوشت سفید (پرورش بوقلمون) مورد بررسی قرار گیرد.

مقدمه
گسترش فرهنگ کسب و کار به خصوص تلاش برای معرفی و تبیین کسب و کارهای جدید و کم هزینه‌ای که بتواند هم به عنوان یک منبع درآمد مهم نگریسته شده و هم به تولید و پرورش خلاقیت های فردی و اجتماعی کمک نماید، یکی از ضرورت‌ها و روندهایی است که می بایست در تولید و پرورش آن بیشتر کوشا بود. یقینا این مسئله در مناطق مرزی کشورمان که با معضل قاچاق کالا نیز دست به گریبان بوده و همچنین فقدان امنیت  شغلی در این مناطق نیز به خوبی احساس می‌شود، می‌تواند بیشتر مورد توجه و دقت نظر قرار گیرد. در نتیجه این مسئله و تلاش برای معرفی کسب و کارهای جایگزین قاچاق، تلاش می‌شود تا در ادامه و درقالب گزارش‌های متفاوت، ابعاد و چگونگی راه اندازی برخی از کسب و کارهای زیبا و خلاق به صورت منظم مورد بررسی قرار گیرد. در این گزارش تلاش شده است تا  کسب و کار ساده و کم‌هزینه تولید گوشت سفید (پرورش بوقلمون) مورد بررسی قرار گیرد.

عنوان طرح
تولید گوشت سفید (پرورش بوقلمون)

شرح اولیه طرح
با افزایش جمعیت در ایران و شهری شدن زندگی نیاز روزمره به مصرف انواع گوشت به ویژه گوشت سفید بیشتر شده است. از سوی دیگر با توجه به وضعیت کنونی اشتغال و افزایش نرخ بیکاری تاکید بر طرح‌های زودبازده اهمیت زیادی پیدا کرده‌ است. بنابراین تعریف طرح‌های تولیدی با هزینه‌های پایین یکی از را‌ه‌های مناسب برای اشتغال سریع می‌باشد. یکی از این نوع طرح‌ها طرح پرورش بوقلمون است که می‌تواند در اکثر نقاط کشور راه‌اندازی شود. پرورش معمول بوقلمون گوشتی (جنس نر) در مدت 4 ماه صورت می‌گیرد که پس از این مدت و با رعایت استانداردهای لازم وزن بوقلمون به 13 الی 16 کیلو (بسته به نژاد و رعایت استانداردهای پرورش) می‌رسد. اما در برخی مناطق و استان‌ها مانند استان مازندران فرهنگ خرید بوقلمون به‌ صورت خرید کامل وجود دارد و از آنجایی‌که وزن مورد نیاز مردم در چنین مناطقی کمتر از 10 کیلو می باشد بنابر‌این دوره پرورش در این مناطق جهت عرضه مستقیم به مردم (بدون نیاز به ارسال به کشتارگاه) کمتر‌ (سه‌ماهه) خواهد بود. از نظر مکان پرورش باید گفت که روستاها و حاشیه شهرها بهترین فضا‌ها برای پرورش بوقلمون هستند.

نیاز‌ها و الزامات اولیه برای اجرا
برای آغاز کار ضروری است که ابتدا از سازمان جهاد کشاورزی استان مجوز‌های لازم دریافت و سپس امکانات مورد نیاز تهیه شود از جمله:
1. فضای لازم: به‌طور کلی هر 4  قطعه بوقلمون بالغ به 5/2مترمربع فضا احتیاج دارد. درحالی‌که وقتی جوجه هستند هر 4 جوجه را می‌توان در فضایی به اندازه یک مترمربع نگهداری کرد؛
2. آب، برق، سوخت و تلفن: بسته به اینکه طرح در چه سطحی اجرا می‌شود، مثلا در یک خانه روستایی و یا یک واحد تولیدی متوسط یا بزرگ، به تناسب به امکانات متفاوتی نیاز خواهند داشت. همچنین لوازم اطفای حریق، همچون کپسول آتش نشانی نیز از ملزومات می‌باشند.
3. حمایت آموزشی(توسط سازمان جهادکشاورزی - سازمان آموزش فنی و حرفه ای): این آموزش هم پیش از اجرای طرح و هم به صورت مستمر مورد نیاز خواهد بود.
4. حمایت تسهیلاتی: از سوی بانک‌های بزرگ و یا موسسات قرض‌الحسنه.

نتایج مثبت راه‌اندازی این شغل
1. افزایش تولید داخلی گوشت سفید؛
2. ایجاد مشاغل وابسته و مرتبط؛
3. افزایش نرخ اشتغال رسمی و در نتیجه کاهش اشتغال غیر رسمی؛
4. جایگزینی گوشت سفید وارداتی و صرفه جویی ارزی.

مزیت‌های راه‌اندازی این شغل
1. اشتغال سریع با سرمایه کم به ویژه در مناطق روستایی؛
2. امکان توسعه و گسترش؛
3. دسترسی به بازار‌های مصرف داخلی؛
4. سهولت اداره و تداوم شغل.

تعداد افراد مورد نیاز برای راه‌اندازی
با توجه به اینکه پرورش بوقلمون هم به صورت انفرادی و خانوادگی و هم به صورت شراکتی می‌تواند آغاز شود، بنابراین بسته به نوع طرح، تعداد متفاوتی از افراد مورد نیاز خواهند بود. برای راه‌اندازی پرورش بوقلمون به صورت خانگی و در فضای باز می‌توان به صورت انفرادی به آن کار اقدام نمود، ولی اگر متقاضیان بخواهند در قالب یک شرکت (تعاونی یا سهامی) به این کار مبادرت ورزند، بسته به اندازه طرح توجیهی، تعداد متفاوتی از افراد با تخصص‌ها و مهارت‌های مختلف مورد نیاز خواهند بود.

مراحل راه‌اندازی
راه‌اندازی یک مزرعه پرورش بوقلمون می‌تواند شامل مراحل زیر باشد:
1. انتخاب زمین مناسب با ویژگی‌های مورد قبول اداره کشاورزی؛
2. اخذ مجوز‌های لازم؛
3. تقاضای وام بانکی؛
4. تهیه سالن‌های مورد نیاز با توجه به اندازه طرح و با تمام امکانات؛
5. در مناطق روستایی در فضای باز و سالن‌های کوچک و کم هزینه نیز می‌توان به این کار اقدام نمود؛
6. خرید جوجه به تعداد لازم.

چالش‌های راه‌اندازی این شغل
چالش خاصی برای راه اندازی این شغل وجود ندارد، تنها لازم است که افراد واجد شرایط از این گونه مشاغل آگاه شده و ادارات کشاورزی نیز به صورت ویژه مساعدت‌های لازم را در اسرع وقت انجام دهند.

زمان تقریبی راه‌اندازی
با داشتن فضای مناسب برای نگهداری جوجه‌ها در طرح‌های کوچک (برای مثال در طرح‌های خانگی یا واحد‌های کوچک) تنها زمان لازم برای راه‌اندازی تقریبا همان زمان مورد نیاز برای دریافت مجوز‌ها و سفارش و خرید جوجه‌ها خواهد بود (حدود دو ماه). ولی در طرح‌های بزرگتر این مدت افزایش می‌یابد، زیرا تهیه و راه‌اندازی هر قسمت از طرح مدت خاصی را طلب می‌کند. برای مثال :
1. ساخت یا آماده سازی سالن؛
2. دریافت مجوز؛
3. دریافت انشعاب و کنتور آب، برق و گاز؛
4. گذراندن دوره آموزشی ویژه (خود و کارکنان)؛
5. سفارش و خرید جوجه.

هزینه‌های تقریبی اولیه برای راه اندازی
سرمایه مورد نیاز را می‌توان به دو بخش ثابت و جاری تقسیم نمود که با توجه به نرخ تورم، در زمان اجرای پروژه، میزان سرمایه‌گذاری نیز می‌تواند تغییرکند. به طور مثال نرخ ساخت و سازها، هزینه‌های مربوط به آب، برق و سوخت، دستمزدهای کارگری، هزینه خوراک و … باید به نرخ روز و در زمان اجرای پروژه محاسبه گردد. به طور کلی می‌توان با ده میلیون تومان 150 قطعه بوقلمون را پرورش داد. در زیر به نمونه‌ای از یک طرح توجیهی نسبتا بزرگ (2000 قطعه) که در سال 1394 تهیه شده اشاره‌ می شود.

شناسنامه طرح

تولیدات طرح  گوشت بوقلمون
مساحت زمین مورد نیاز 2,000 مترمربع
مساحت زیر بنا  744 مترمربع
هزینه ثابت طرح مورد نیاز  500 میلیون تومان
هزینه جاری طرح  300 میلیون تومان
سرمایه در گردش مورد نیاز  40 میلیون تومان
کل سرمایه گذاری طرح  840 میلیون تومان

 تناسب طرح با شرایط جغرافیایی
پرورش بوقلمون تقریبا در همه مناطق کشور می‌تواند انجام گیرد، به عبارت دیگر در مناطقی که فرهنگ پرورش و نگهداری ماکیان گوشتی وجود دارد امکان پرورش بوقلمون نیز وجود دارد. بنابراین احتمال استقبال بیکاران در این مناطق به ویژه در نواحی روستایی اطراف شهر‌ها بیشتر خواهد بود. در پرورش صنعتی بوقلمون نیز مناطق مختلف از نظر اثرگذاری چندان تفاوتی با یکدیگر نخواهند داشت. به این ترتیب با توجه به شرایط طبیعی ایران تقریبا در تمام مناطق می‌توان نسبت به احداث مزرعه بوقلمون اقدام نمود.