تأمین مالی داعش از طریق قاچاق

اقتصاد پنهان-توسل به قاچاق و تجارت غیرقانونی مانند قاچاق نفت، مهاجرین، اشیاء باستانی و غیره در کنار کمک‌های مالی دولتی از جمله مهم‌ترین منابع درآمدی گروه تروریستی داعش است.

به گزارش اقتصاد پنهان، پوتین، رییس جمهوری روسیه در این ارتباط بیان داشته است که گروه تروریستی داعش توسط 40 کشور از جمله برخی از کشورهای عضو گروه 20 تامین مالی می شود. برخی گزارشات رسانه ای نیز بیان می دارند که مهاجرت مردم خاورمیانه و شمال آفریقا به اروپا تاکنون 323 میلیون دلار نصیب داعش و سایر گروه های تروریستی در منطقه خاورمیانه نموده است. این منابع بیان داشته اند که وجود ناآرامی در خاورمیانه و تلاش مردم و جوانان کشورهای منطقه برای مهاجرت به سمت اروپا باعث شده است تا داعش نیز به این وادی وارد شده  و به منظور کسب منابع مالی بیشتر در قاچاق مهاجران به اروپا نقش آفرینی نماید.  اگرچه گزارش ها بیان می دارند که منابع درآمدی داعش از سال 2014 به بعد کمی دچار تغییر و کاهش شده است. اما این مسئله را باید متذکر شد که این منابع به نسبت گذشته متنوع تر شده است. به این معنا که اگر تا قبل از سال 2014 بیشتر درآمد این گروه تروریستی از طریق قاچاق نفت حاصل می شده است به نظر می رسد که از این سال به بعد، ورود به حوزه قاچاق مهاجران نیز به عنوان یکی دیگر از منابع درآمدی این گروه قوت گرفته است. قاچاقچیان تقریبا 1500 تا 1900 دلار از افراد برای مهاجرت غیرقانونی آنها به اروپا دریافت می نمایند. علاوه بر قاچاق مهاجران، همچنین داعش از قاچاق اشیاء باستانی کشورهای سوریه و عراق 22 تا 35 میلیون دلار در سال درآمد داشته است.  به عنوان مثال، وزیر فرهنگ سوریه، ترکیه را به دلیل تلاش برای تسهیل فرایند قاچاق اشیاء باستانی سوریه توسط گروه تروریستی داعش مورد انتقاد قرار داده و قطعنامه شورای امنیت که هدفش بازداشتن گروه‌هایی مانند داعش از سود بردن از تجارت غیرقانونی و قاچاق اشیاء باستانی و همچنین نفت بود، بدون همکاری فراگیر ترکیه از قابلیت اجرایی چندانی برخوردار نخواهد بود و نمی‌تواند چندان موثر عمل نماید. علاوه بر تسهیل شرایط قاچاق اشیاء باستانی سوریه توسط ترکیه همچنین گزارشات منتشره دیگرحکایت از آن می نماید که سازمان اطلاعات ترکیه در قاچاق خودروهای مسروقه و ورود این خودروها به سوریه نیز همکاری دارد. برخی از گزارش های منتشر شده در این حوزه نشان می دهد که از 1800 خودرویی که در سال 2013 در ترکیه به سرقت رفته اند تقریبا همه این خودروها به سوریه قاچاق شده اند. گزارش ها تأکید می نمایند که خودروهای سرقتی به سوریه فرستاده می¬شود تا توسط گروه¬های تروریستی داعش و القاعده در ماموریت های مختلف مورد استفاده قرار گیرند.
داعش در سال 2014 تقریبا روزانه 30 هزار بشکه نفت استخراج می کرد که به نظر می رسد این میزان در سال 2015 به 45 هزار بشکه افزایش یافته است. این میزان استخراج نفت، روزانه بین 2 تا 4 میلیون دلار برای داعش درآمد به همراه داشته است. عمده نفت قاچاق شده توسط داعش وارد بندر جیهان ترکیه شده و از آنجا به بازارهای بین المللی منتقل شده است. یکی دیگر از منابع درآمدی گروه تروریستی داعش می¬تواند قاچاق سلاح باشد. گزارشات مختلف بیان داشته اند که در نتیجه بحران اوکراین تقریبا 2 میلیون سلاح خارج از کنترل دولت این کشور وجود دارد که این سلاح ها می تواند از طریق مسیر لهستان به آلمان، بلژیک، فرانسه و هلند قاچاق شود و توسط عناصر داعش یا دیگر افراد مورد استفاده قرار گیرد. در همین راستا منابع مرزی لهستانی اخیرا اعلام کرده اند که در بازرسی‌های  مرزی در مرز لهستان و اوکراین، 26 قبضه آر.پی. جی از یک اتوبوس کشف و ضبط شده است.  یک شهروند لبنانی دستگیر شده در کویت به نام اسامه خیاط نیز بیان داشته است که سلاح ها را از اوکراین خریداری کرده و از طریق مسیرهایی در ترکیه آنها را به دست گروه های تروریستی به خصوص نیروهای داعش جهت مبارزه در سوریه و همچنین دیگر گروه های تروریستی می‌رسانده است.
در مجموع باید گفت که توسل به تجارت غیرقانونی و قاچاق همواره به عنوان یکی از راه‌های تامین مالی گروه‌های مختلف تروریستی مد نظر بوده و وجود چنین درآمدهایی باعث شده است تا میزان سازمان یافتگی و توان عملیاتی این گروه‌ها افزایش پیدا نماید.